İSO Türkiye İmalat PMI Mart'ta Düşüşte: Sektörde Yavaşlama Devam Ediyor

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) mart ayı verileri, sektörde faaliyet koşullarında bir miktar bozulma olduğunu gösterdi. Şubat ayında 49,3 ile son 22 ayın en yüksek seviyesine ulaşan manşet PMI, mart ayında 47,9'a gerileyerek son 5 ayın en düşük seviyesine indi. Bu durum, ilk çeyreğin sonunda imalat sektöründe ılımlı bir yavaşlama sinyali verdi ve sektördeki kesintisiz yavaşlama eğiliminin iki yıla ulaştığını ortaya koydu.

Taleplerde ve Üretimde Keskin Düşüş

Mart verileri, hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde belirgin bir yavaşlama olduğunu ortaya koydu. Bazı firmalar bu yavaşlamanın nedenini Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizliğin piyasa talebi üzerindeki olumsuz etkilerine ve fiyatlardaki yükselişin yeni siparişleri olumsuz etkilemesine bağladı. Talepteki zayıflık ve artan fiyat baskıları, imalat sanayisi üretiminde de yavaşlamanın devam etmesine neden oldu. Üretimdeki düşüş, Kasım 2025'ten bu yana kaydedilen en yüksek oran olarak gerçekleşti. Anket katılımcıları, girdi maliyetlerindeki artışların temel nedenlerinden birinin Orta Doğu'daki savaşa bağlı olarak navlun, yakıt ve petrol maliyetlerindeki yükseliş olduğunu belirtti. Benzer şekilde, ham madde fiyatlarında da artışlar gözlendi. Bu faktörlerin birleşimiyle, girdi maliyetlerinde son 23 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise son 25 ayın en hızlı artışı kaydedildi.

Tedarik Zinciri Aksaklıkları ve İstihdamda Azalma

Savaşın bir diğer önemli etkisi ise malzeme yetersizliği ve taşımacılıktaki aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslim sürelerinin uzaması oldu. Teslimat sürelerinde Ağustos 2024'ten bu yana en belirgin artış kaydedildi. Yeni siparişlerdeki yavaşlama ve azalan üretim gereksinimleri sonucunda, Türk imalatçılarının istihdamı son 6 ayın en yüksek oranında azaltıldı. Satın alma faaliyetleri ve stok seviyelerinde de düşüşler gözlendi. İSO Türkiye Sektörel PMI mart ayı verilerine göre, anket kapsamında izlenen 10 sektörün tamamında yeni siparişlerde yavaşlama yaşandı. Bu durum, geçen yılın temmuz ayından bu yana ilk kez görüldü. En keskin ivme kaybı, yeni siparişlerin Nisan 2020'den bu yana en yüksek oranda azaldığı 'kara ve deniz taşıtları' sektöründe yaşandı. Buna karşılık, en hafif bozulma 'kimyasal, plastik ve kauçuk' sektöründe kaydedildi. Yeni ihracat siparişleri de tüm sektörlerde düşüş gösterdi. Mart ayında üretim hacmini artıran tek sektör 'kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler' oldu. Bu sektörde üretim son üç ayın ikisinde güçlü artış gösterirken, enflasyonist baskılar da en belirgin düzeyde görüldü. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, sektördeki yavaşlamanın büyük ölçüde Orta Doğu'daki savaştan kaynaklandığını ve kısa vadeli görünümün çatışmanın seyrine bağlı olacağını belirtti.