Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 15 Eylül 2022 tarihinde yayımlanan bir karar ile İstanbul’un hayati içme suyu kaynaklarından biri olan Sazlıdere Barajı, ‘baraj’ statüsünden çıkarıldı. Bu karar neticesinde, Sazlıdere’nin içme suyu kullanım oranı tamamıyla sıfıra düşürüldü. Ancak, bu kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması amacıyla açılan dava, İSKİ’nin Maliye Bakanlığı’na 46 milyon doları aşan bir tutarda ‘baraj’ parası ödediğini ortaya koydu.
DAVA SÜRECİ VE İSKİ'Yİ ETKİLEYEN KARARLAR
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraklerinden biri olan İSKİ, Sazlıdere’nin içme suyu özelliğinin kaybolmasına sebep olan karara karşı yürütmenin durdurulması talebiyle dava açtı. Ancak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bu talebi reddetti. Heyetteki iki hakim, alınan karara muhalefet şerhi koyarak, İSKİ’nin Sazlıdere Barajı için Devlet Su İşleri (DSİ) ile 2009 yılında imzaladığı protokolü gerekçe gösterdi. İtirazda, DSİ’nin Sazlıdere ve havzasından İSKİ’ye içme suyu sağlama yükümlülüğünün devam ettiğine dikkat çekildi.
HUKUKA AYKIRI UYGULAMALAR VE GELECEKTEKİ RİSKLER
Buna rağmen, Cumhurbaşkanı Kararı ile bu yükümlülüğün İSKİ’nin görüşü alınmadan tek taraflı olarak sonlandırıldığı ifade edildi. Ancak, 2022 yılından beri, protokolün hâlâ geçerli olduğu ve İSKİ’nin Sazlıdere Barajı için harcadığı 46 milyon 95 bin 734 doları Maliye Bakanlığı’na taksitler halinde ödemeye devam ettiği vurgulandı. Ödemelerin 2039 yılına kadar süreceği de belirtildi. İSKİ’nin yaptığı bu ödemeler, açık kaynaklarda yer alan faaliyet raporlarına da yansıdı. Örneğin, İSKİ 2025 yılında Sazlıdere Barajı için Maliye’ye yaklaşık 1.5 milyon dolar ödeme gerçekleştirdi. Danıştay kararında karşı oy kullanan hakimler, İSKİ’nin bu ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen DSİ’nin üstlendiği görevin hukuka aykırı bir şekilde ortadan kaldırıldığını ifade etti. Ayrıca, Kanal İstanbul projesinin Sazlıdere ve Terkos havzalarında neden olacağı yıllık 70 milyon metreküplük su kaybının, yaklaşık 5 milyon nüfusun su ihtiyacını karşılayan sistemin devre dışı kalmasına yol açacağı ve bunun telafisi güç zararlar doğurabileceği uyarısı da yapıldı.
