İran'a yönelik BM yaptırımları yeniden devreye girdi, riyal rekor kırdı

2015 tarihli nükleer anlaşma kapsamında askıya alınmış olan Birleşmiş Milletler yaptırımları, İran'a karşı yeniden yürürlüğe konuldu. Bu gelişmeyle birlikte İran Riyali, Amerikan Doları karşısında tarihi bir değer kaybı yaşadı.

YAPTIRIMLARIN YENİDEN DEVREYE GİRMESİ

Avrupa ülkeleri, Tahran'a müzakerelere devam etme koşuluyla yaptırımların altı aylık bir süre için ertelenmesi teklifinde bulunmuştu. Bu erteleme teklifinin karşılığında BM denetçilerinin nükleer tesislerde denetim yapmasına izin verilmesi talep edilmişti. Ancak Tahran'dan beklenen olumlu yanıt gelmeyince, İngiltere, Fransa ve Almanya yaptırımların yeniden aktif hale getirilmesi kararını aldı.

'TETİK MEKANİZMASI' NEDİR?

İran ile 2015'te imzalanan nükleer anlaşmanın bir parçası olan ABD, 2018 yılında anlaşmadan çekilmişti. BM yaptırımları, Tahran'ın nükleer ve balistik füze programlarına ilişkin tüm anlaşmaları yasaklamaktadır. Bu yaptırımlar arasında silah ambargosu ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen yasaklanması yer almaktadır. Ayrıca, bazı İranlı yetkililere yönelik seyahat kısıtlamaları ve hesap dondurma gibi tedbirler de yaptırım paketinin bir parçasıdır. İran'ın dünya güçleriyle 2015'te imzaladığı nükleer anlaşmada yer alan ve diplomatlar tarafından 'snapback' (tetik mekanizması) olarak adlandırılan süreç, BM Güvenlik Konseyi'nde veto hakkı olmaksızın tasarlanmıştı. Anlaşmaya taraf olan ülkeler, Güvenlik Konseyi'ne İran'ın anlaşmaya uymadığını bildirdikten sonraki 30 gün içinde bu mekanizma yürürlüğe girebiliyor.