İnternet çöküşleri artıyor: Uzmanlar dev bir felaket yaklaşıyor diyor

Son haftalarda yaşanan internet kesintileri, artık sıradan bağlantı sorunlarının ötesinde bir hal aldı. Uzmanlara göre, dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinde meydana gelen bu arızalar hem daha sık tekrarlıyor hem de milyonlarca kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyor. Geçtiğimiz salı günü yaşanan Cloudflare bağlantılı büyük arıza, pek çok popüler site ve hizmeti saatlerce devre dışı bırakarak, son bir aydaki üçüncü büyük internet çöküşünü oluşturdu.

ZİNCİRLEME ETKİYLE DÜNYAYA YAYILAN KRİZ

ABD Tüketici Finansal Koruma Bürosu'nun eski teknik sorumlusu Erie Meyer, son olayların olağan dışı olduğunu vurguladı. Meyer, 'Bu gelişmeler, yıllar önce Y2K senaryolarını anımsatıyor ama çok daha sık yaşanıyor' dedi. Uzmanlar, sorunların temelinde teknoloji devlerinin aşırı yoğunlaşmasının yattığını belirtiyor. Pek çok popüler uygulama ve servis, maliyetleri azaltmak için aynı birkaç büyük bulut şirketinin altyapısını paylaşıyor; bu da tek bir küçük hatanın zincirleme olarak tüm dünyaya yayılmasına yol açıyor.

KISA SÜREDE DÜNYAYI SARSAN ÜÇ BÜYÜK KESİNTİ

Son bir ay içinde üç büyük kesinti meydana geldi ve her biri milyonlarca kullanıcıyı etkiledi. 20 Ekim'de Amazon Web Services çöktü; Roblox, Fortnite gibi oyun platformlarından Ring kameralarına kadar çeşitli hizmetlere erişim kesildi ve bazı kullanıcıların akıllı yataklarını bile kullanamadığı bildirildi. Bu olaydan sonra Senatör Elizabeth Warren, büyük teknoloji şirketlerinin parçalanması gerektiğini savunarak, 'Bir şirketin tüm interneti çökertmesi kabul edilemez' ifadelerini kullandı. 29 Ekim'de Microsoft Azure arızalandı; dünya genelinde birçok Microsoft hizmeti durdu ve Delta ile Alaska gibi havayolu şirketlerinde online işlemler yapılamadı. Son olarak, Cloudflare'ın salı günkü arızası, şirket CEO'su Matthew Prince tarafından 2019'dan beri en büyük kesinti olarak tanımlandı. Prince, 'İnternete verdiğimiz zarardan dolayı üzgünüz. Bu tür bir kesinti bizim için kabul edilemez' dedi.

DÜNYAYI KARARTAN KÜÇÜK HATALARIN ARDINDAKİ GERÇEK

Her üç kesintinin nedeni farklıydı. Cloudflare, başlangıçta siber saldırı olarak nitelendirdiği hatayı, bot trafiğini engelleyen yazılımdaki bir bug olarak düzeltti. AWS ve Microsoft ise DNS yapılandırmasındaki sorunlardan etkilendi. Geçen yıl CrowdStrike güncellemesindeki ufak bir hata, Microsoft tabanlı cihazlarda 'mavi ekran' sorununa yol açarak yüzlerce kurumun sistemlerini felç etti. Vanderbilt Policy Accelerator'da teknoloji ve yapay zekâ politikası direktörü Asad Ramzanali, bu durumun artık ulusal güvenlik riski haline geldiğini ifade etti. Ramzanali, 'Toplumun neredeyse tamamı bu altyapılara bağımlı durumdayken, böyle bir yoğunlaşma kabul edilemez' diye konuştu. Akamai Cloud Technology Group CTO'su James Kretchmar, bu sorunların önlenebileceğini ama daha fazla mühendis kaynağı ayrılması gerektiğini belirtti. Kamu yararı için çalışan Public Citizen kuruluşunun teknoloji politikası uzmanı J B Branch, hükümetin bu kesintileri sıradan arızalar olarak görmemesi gerektiğini söyledi. Branch, 'Ekonominin dijital omurgası birkaç şirketin elinde ve bu oldukça endişe verici; bulut sektörünün daha sıkı denetlenmesi şart' dedi.