Küresel petrol piyasalarında, çeşitli nedenlerle yaşanan tedarik kesintileri enerji güvenliğini ve fiyatları etkilemeye devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Dünya Bankası Emtia Piyasaları Görünümü verileri, dünya genelindeki en büyük yedi petrol arz kesintisini karşılaştırdı.
Hürmüz Boğazı'nda tarihi aksama
İran'a yönelik uygulanan yaptırımlar sonrası 28 Şubat 2026'dan itibaren Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin büyük ölçüde aksaması, küresel petrol arzında benzeri görülmemiş bir düşüşe neden oldu. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği bu stratejik bölgedeki hareketliliğin durma noktasına gelmesi, Körfez ülkelerinin petrol üretimini durdurmasına yol açtı. Mart 2026'da yaşanan 10,1 milyon varillik günlük kayıp, tarihteki tüm petrol arz kesintisi olaylarını geride bıraktı.
İran Devrimi'ni geride bırakan kayıp
Daha önceki en büyük kesinti, Kasım 1978 ile Nisan 1979 arasındaki İran Devrimi sırasında günlük 5,6 milyon varillik kayıpla kaydedilmişti. Mart 2026'daki Hürmüz krizi, bu rakamı günlük 4,5 milyon varil, yani yaklaşık yüzde 80 oranında aşarak rekor kırdı. Listede yer alan yedi büyük kesintiden beşinin Orta Doğu'dan kaynaklanması, bölgenin küresel petrol tedariği için taşıdığı hayati önemi bir kez daha gözler önüne serdi. 2026 yılındaki Hürmüz Boğazı'nın kapanması, günlük 10 milyon varil sınırını aşan ilk olay olarak kayıtlara geçti.
Diğer büyük kesintiler ve etkileri
Tarihteki diğer önemli kesintiler arasında, Ekim 1973 ile Mart 1974 arasındaki Arap petrol ambargosu ve Ağustos 1990 ile Ocak 1991 arasındaki Kuveyt'in işgali yer alıyor. Bu olaylar sırasıyla günlük 4,3 milyon varil kayba neden olmuş, petrol fiyatlarında büyük artışlara yol açmış ve IEA'nın kurulmasına zemin hazırlamıştı. İran-Irak Savaşı (Ekim 1980-Ocak 1981) günlük 4,1 milyon varil kayıpla takip ederken, 2000'li yıllarda Irak Savaşı (Mart-Aralık 2003) 2,3 milyon varil ve Libya iç savaşı (Şubat-Ekim 2011) 1,5 milyon varil kayıpla daha düşük ölçekte kaldı.
