Orta Doğu'daki artan askeri gerilim ve diplomatik çıkmaz, küresel enerji piyasalarında yeni bir arz endişesi dalgası yarattı. Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi ve planlanan İran-Körfez diplomatik görüşmelerinin ertelenmesi üzerine ham petrol fiyatları önemli ölçüde arttı.
Hürmüz Boğazı'ndaki durum
Normal koşullarda günlük ortalama 125 büyük ticari geminin seyrettiği Hürmüz Boğazı'nda, hafta sonu bu sayı tek haneli rakamlara kadar geriledi. Körfez'e giriş yapan gemi sayısı ise yalnızca 10 olarak kaydedildi. Bu verilerin, tespit edilmemek amacıyla AIS vericilerini kapatan gemileri kapsamadığı belirtildi. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), pazar günü boğazdan geçen bir ticaret gemisinin kimliği belirsiz bir mühimmatla vurulduğunu duyurarak durumu teyit etti.
Alternatif rotalarda yaşanan sorunlar
Krizi derinleştiren bir diğer gelişme ise Suudi Arabistan'ın Hürmüz'ü devre dışı bırakan önemli doğu-batı petrol boru hattının, Irak kaynaklı olduğu iddia edilen bir insansız hava aracı (İHA) saldırısı nedeniyle güvenlik gerekçesiyle geçici olarak kapatılması oldu. Bölgedeki arzın ana hattının tıkanması ve tek alternatifin de zarar görmesi, piyasalardaki panik havasını artırdı. Bu gelişmelerin yanı sıra, tansiyonu düşürmesi beklenen İran-Körfez görüşmelerinin ertelenmesi, jeopolitik risk primini en üst seviyeye taşıdı. Askeri ve lojistik engellere diplomatik kanalların da kapanmasının eklenmesiyle piyasalarda arz endişesi hakimiyet kazandı. Kızıldeniz çıkışındaki Bab el-Mendeb Boğazı'nda trafik nispeten istikrarlı seyretse de, dünya petrol ve LNG arzının %20'sinin geçtiği Hürmüz'deki durumun petrol fiyatları üzerindeki etkisi belirleyici oldu. Geçtiğimiz hafta 109 dolar civarında seyreden Brent petrolün varil fiyatı, bu gelişmelerin ardından yeni haftaya başlarken 108 dolar seviyesini aşmış durumda.
