Türkiye hayvancılık sektöründe şeffaflığı ve izlenebilirliği artırmayı hedefleyen önemli bir adım atılıyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'nın koordinasyonunda ASELSAN tarafından milli imkanlarla geliştirilen "Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi" (GEKİS), Kars'ta tanıtıldı.
Dijital küpe projesi hayata geçiyor
İki yılı aşkın süren mühendislik ve saha çalışmalarının ardından kullanıma hazır hale gelen dijital küpe, klasik plastik küpelerin yerini alacak. Bu yeni sistem, kopyalanması veya başka bir hayvana takılması mümkün olmayan elektronik bir takip altyapısı sunuyor. Türkiye'de 17 milyondan fazla büyükbaş hayvanın toplamda 1,5 trilyon liranın üzerinde bir ekonomik değere sahip olduğu düşünüldüğünde, bu sistemin üretim güvenliğini sağlamada kritik bir rol oynaması bekleniyor. Yıllık 1,2 trilyon liralık sığır eti ve süt üretimindeki kayıt dışılık ve veri eksikliğinin bu sistemle sona ermesi hedefleniyor. Yapay zeka tabanlı hayvancılık kararlarının alınabilmesi için doğru verinin önemine dikkat çekilirken, GEKİS ile sağlanacak %1'lik bir verim artışının dahi ülke ekonomisine yıllık 12 milyar lira katkı sağlaması öngörülüyor. Bu uygulama, gelişmiş ülkelerde uzun yıllardır zorunlu olan dijital kimlikleme sistemlerine bir adaptasyon niteliği taşıyor.
Teknik özellikler ve merak edilenler
GEKİS, hayvanların doğumundan kesimhaneye kadar olan tüm süreçlerini (aşı, sağlık kaydı, sevk ve satış gibi) dijital olarak saklayacak. Kopyalanamayan mikroçipler sayesinde sahte küpe ve yasa dışı hayvan hareketleri engellenecek. Salgın hastalık durumlarında temaslı hayvanlar ve riskli bölgeler anında tespit edilebilecek. Ayrıca, devlet desteklemelerinin doğru hayvana ve üreticiye ulaştırılmasına da yardımcı olacak. Üreticiler ve sektör temsilcileri, dijital küpelerin birim maliyetini ve devletin sağlayacağı destek oranını merakla bekliyor. Küçük işletmelerin sisteme entegrasyonu için finansal teşviklerin gerekliliği vurgulanıyor.
