• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 25 Ağustos 2026 08:57

Hawaii'de fare ilacı olarak salınan hayvanlar doğaya zarar verdi

Hawaii'de fare ilacı olarak salınan hayvanlar doğaya zarar verdi
Hawaii'de 1883'te tarım zararlılarını kontrol için salınan Hint firavun fareleri, yerli kuş türleri ve deniz kaplumbağası yumurtalarına zarar vererek ekolojik ve ekonomik felakete yol açtı. Müdahalelere rağmen türün adadaki varlığı sürüyor.

Hawaii'de 19. yüzyılın sonlarında tarım alanlarındaki kemirgen sorununu çözmek amacıyla getirilen Hint firavun fareleri, adanın doğal yaşamını olumsuz etkileyen bir felakete dönüştü.

Yanlış hesaplanan biyolojik mücadele

1883 yılında şeker kamışı tarlalarındaki sıçanlarla mücadele için Jamaika'dan getirilen 72 Hint firavun faresi, Maui, Molokai ve Oahu adalarına salındı. Ancak, sıçanların gececil, firavun farelerinin ise gündüz aktif olması nedeniyle planlanan mücadele etkisiz kaldı. Hedef tür yerine, firavun fareleri adanın karasal yırtıcılardan yoksun ekosisteminde evrimleşmiş yerli yaban hayatına yönelerek istilacı bir türe dönüştü.

Yerli türler tehdit altında

Yerde yuvalayan kuşların yumurtaları ve yavruları, firavun farelerinin birincil besin kaynaklarından biri haline geldi. Bu durum, Hawaii kargası, çeşitli fırtına kuşu türleri ve Hawaii kazı gibi tehdit altındaki sekiz yerli kuş türünün popülasyonunda ciddi kayıplara yol açtı. Ayrıca, kıyı şeridindeki deniz kaplumbağası yumurtaları da firavun farelerinin hedefi oldu.

Ekonomik ve kalıcı hasar

1990'lı yılların sonlarındaki verilere göre, firavun farelerinin Hawaii ve Porto Riko genelindeki yıllık ekonomik zararı yaklaşık 50 milyon dolar olarak hesaplandı. 1950'lerden bu yana süren müdahale programlarına rağmen, türün yüksek üreme hızı nedeniyle adadaki varlığına son verilemedi. Günümüzde firavun fareleri Büyük Ada (Hawaii Island), Oahu, Maui ve Molokai'de yaygın olarak bulunurken, Kauai Adası'nda ise yerleşim kurmadığı izleniyor.