Gökyüzünden yağmur çalma hayali suya düştü: Çin'in dev 'nehir' projesi sessizce rafa kaldırıldı

Asya'nın su kalesi olarak bilinen ve milyarlarca insanın hayat damarı olan nehirlerin kaynağı Tibet Platosu'nda, Çin Halk Cumhuriyeti yönetiminin yıllardır yürüttüğü iddialı 'Tianhe' projesi, umulanın aksine suya düştü. Yaklaşık 2 milyar insanın su ihtiyacını karşılayan nehirlerin debisini suni olarak artırma hedefiyle başlatılan proje, roketler ve özel teknolojik cihazlarla atmosfere kimyasal parçacıklar püskürtülerek bulut tohumlama yöntemiyle gerçekleştirilecekti.

TİANHE PROGRAMININ İDDİALI HEDEFLERİ

Amerika Birleşik Devletleri dahil 50'den fazla ülkede uygulanan bulut tohumlama teknolojisinin en büyük uygulayıcısı konumundaki Çin, bu dev projeye milyarlarca dolar yatırarak on binlerce personeli görevlendirmişti. 2018'de resmi olarak start alan Tianhe programı, güney muson rüzgarlarının taşıdığı nemi yakalayarak plato genelinde yağışa dönüştürmeyi ve böylece Sarı Nehir'in su debisini artırıp, Yangtze Nehri havzasından ülkenin kurak kuzey ve batı bölgelerine su yönlendirmeyi amaçlıyordu. Hükümet yetkilileri, projenin başarıyla tamamlanması halinde yıllık su tüketiminin yaklaşık %7'sine denk gelecek devasa bir ek su rezervi elde edileceğini öngörüyordu.

BİLİMSEL ELEŞTİRİLER SONUCU PROJE RAFA KALDIRILDI

Ancak, buzulların hızla erimesi ve çölleşme gibi küresel iklim krizlerine karşı geliştirilen bu 'gökyüzü nehri' projesi, bilim dünyasında ciddi tartışmalara yol açtı. Meteorologlar ve iklim bilimciler, atmosferik süreçlerin bu denli karmaşık bir şekilde kontrol edilemeyeceğini, belirlenen hedeflerin mevcut teknoloji sınırlarını aştığını belirterek projeyi sert dille eleştirdiler. Gelen bilimsel itirazlar ve saha sonuçlarının beklentileri karşılamaması üzerine, 2022 yılında program kademeli olarak küçültülerek sınırlı bir versiyona indirgendi. Son dönemde ise projenin resmi hükümet raporlarından ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin beş yıllık kalkınma planından tamamen çıkarıldığı gözlemlendi. Resmi kanallarda projeye dair hiçbir verinin yer almaması, milyarlarca dolarlık bu iddialı projenin sessizce ve başarısızlıkla sonuçlandığı spekülasyonlarını güçlendiriyor.