Galatasaray'ın 119 yıllık destanı: Tarihi kupalar ve efsane başkanlar

Türkiye'nin köklü spor kulüplerinden Galatasaray, 120. kuruluş yıl dönümünü kutlamaya hazırlanırken, kulübün tarihi başarıları ve efsanevi başkanları ön plana çıkıyor.

GALATASARAY'IN KÖKLERİ VE KURULUŞU

Galatasaray Spor Kulübü'nün temelleri, tarihi 1481 yılına dayanan ve devlet adamı yetiştirmek amacıyla II. Beyazıt tarafından kurulan Galatasaray Lisesi'nde (Mektebi Sultani) atıldı. Okulun modern yapısına 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde kavuşulmasıyla birlikte, sportif faaliyetler de eğitim programına dahil edildi. Cimnastikçi Monsieur Curel'in başlattığı bu süreçte, M. Moiroux, Signor Martinetti ve Stangali gibi isimler öğrencilere cimnastik, atletizm, yüzme ve kürek gibi sporları tanıttı. Faik Üstünidman, Binbaşı Mazhar Kazancı ve Ahmet Robenson kardeşler ise izcilik ve hokey gibi branşları liseye getirdi. Öğretmen Faik Üstünidman'ın öncülüğüyle futbolla tanışan Galatasaray Lisesi öğrencileri, 1 Teşrin (Ekim-Kasım) 1905'te Ali Sami Yen'in önderliğinde bir futbol kulübü kurma kararı aldı. Ali Sami Yen'in "Maksadımız İngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takımları yenmek." hedefiyle yola çıkan kulübün adı, çeşitli önerilerin ardından Galatasaray olarak belirlendi. Ali Sami Yen, el yazısıyla tuttuğu "Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü" Ihsaiyet Defteri'nin 181 ve 182. sayfalarında kurucu 13 üyeyi sıraladı.

RESMİYET KAZANMASI VE İLK MAÇ

Galatasaray Kulübü, 1 Teşrin 1905'te kurulmuş olmasına rağmen, resmi kayıtlara 1 Eylül 1913'te geçti. 1905 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda dernekler yasasının bulunmaması nedeniyle kulüp yasal olarak tescil edilemedi. 1912'de Cemiyetler Kanunu'nun çıkarılmasının ardından kulüp yasal kimlik kazandı. Bu süreçte, istifa eden veya ayrılan üyelerin yerine yeni isimlerin eklenmesiyle 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlendi. İlk listedeki 13 kurucu üyeden 8'i yeni listede yer aldı. Galatasaray Futbol Takımı, ilk maçına 10 Kasım 1905'te Kadıköy'de çıktı. Güncel olarak varlığını sürdüren takımlar arasında ilk Türk futbol takımı olan sarı-kırmızılılar, ilk maçını Papazın Çayırı'nda bir Rum ekibi olan Kadıköy Faure Mektebi'ni 2-0 yenerek kazandı.

RENKLER, LOGO VE TARİHİ BAŞARILAR

Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk renkleri "Türkçülük"ü simgeleyen kırmızı-beyaz olarak belirlendi. Dönemin yönetimi tarafından bu renklerin yasaklanması üzerine sarı-siyah renkler kullanılsa da kalıcı olmadı ve kulüp bugünkü renklerine kavuştu. Kurucu Ali Sami Yen, renklerin seçimini "Sarı-kırmızı alevinin takımımız üstünde parıldamasını tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götüreceğini tahayyül ediyorduk." sözleriyle anlattı. Kulübün logosunu ilk olarak Galatasaray Lisesi öğrencisi Ahmet Ayetullah çizdi ve bu logo 1923'te kulübün 18. yılında kabul edildi. Profesyonellik öncesi dönemde İstanbul Ligi, Cuma Ligi gibi çeşitli liglerde şampiyon olan Galatasaray, Mustafa Kemal Atatürk yaşarken adına düzenlenen ilk ve tek kupa olan Gazi Büstü'nü 1928'de Fenerbahçe'yi 4-0 yenerek kazandı. Bu kupa, halen Galatasaray Müzesi'nde sergileniyor. Kulüp tarihinde şu ana kadar 38 farklı başkan görev yaparken, futbol branşında Süper Lig'de 25, Türkiye Kupası'nda 19 kez şampiyonluk elde etti. Ayrıca UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupa'yı kazanarak Türk futbol tarihinin en büyük başarılarına imza attı. Diğer branşlarda da basketbol, voleybol ve sutopunda birçok şampiyonluk elde eden Galatasaray'ın aktif üye sayısı 31 Mayıs 2025 itibarıyla 11 bin 832 kişi olarak kaydedildi.