Frankenstein bitkisi skandalı: Gerçekler gün yüzüne çıkıyor

Londra'daki ünlü Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri, tozlu raflarından fırlayan bir sahtecilik hikayesiyle sarsılıyor. 19. yüzyılda keşfedilen bir bitkinin, aslında farklı bitkilerin parçalarından oluşturulmuş bir 'Frankenstein' olduğu ortaya çıktı.

HİKAYE 1882'DE BAŞLIYOR

Her şey, 1882 yılında tanınmış botanikçi Auguste Glaziou'nun Brezilya'dan getirdiği bir numune ile başladı. Quesnelia tillandsioides adı verilen bu bitki, dönemin uzmanlarını etkisi altına alarak 1892'de resmi olarak yeni bir tür olarak ilan edildi. Ancak, bu bitkinin doğada hiç var olmadığı gerçeği, bilim dünyasını derinden sarstı.

SORUN ORTAYA ÇIKTI

1906 yılında bu numuneyi inceleyen bilim insanları, şoke edici bir gerçekle karşılaştılar. Bu 'yeni tür', aslında ustaca bir el çabukluğuydu. Vriesea poenulata adlı bitkinin gövdesi alınmış ve içine Quesnelia liboniana türünün çiçekleri özenle yerleştirilmişti. Bitki preslenip kurutulduğunda, ek yerleri o kadar iyi gizlenmişti ki, uzmanlar bu sahteciliği tam 24 yıl boyunca fark edemedi. Bu durum, Mary Shelley’nin ünlü romanındaki gibi farklı parçalarla yapay bir canlı oluşturulduğunu gözler önüne seriyor. Günümüzde Kew Herbaryumu, 7 milyondan fazla bitki örneğini dijital ortama aktarıyor. Bu devasa proje sayesinde, geçmişte gözden kaçan 'bilimsel şakalar' ve sahtecilikler ayıklanıyor. Doğa tarihi müzeleri, sadece gerçekleri değil, aynı zamanda insan hırsının ve yaratıcılığının en garip örneklerini de barındırıyor. 'Frankenstein bitki' vakası, bilimde şüpheciliğin ne denli önemli olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.