F-35'lerin ateşli imtihanı sürüyor: Onarım süreci yıllara yayılacak, maliyet 100 milyon doları aştı

ABD'nin gurur projesi F-35 savaş uçaklarındaki kronik sorunlar derinleşerek devam ediyor. Lockheed Martin'in imzaladığı 100 milyon dolarlık yeni sözleşme, bu gelişmiş savaş makinelerinin termal yönetim sorunlarına ne kadar çaresiz yaklaşıldığının bir göstergesi.

FREN SİSTEMİNE MİLYONLARCA DOLARLIK YATIRIM

ABD Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı (NAVAIR) tarafından onaylanan sözleşme kapsamında, 2030 yılına kadar F-35A ve F-35B modelleri için tam 1.459 adet fren sistemi ısı emici bileşeni üretilecek. Tam yüklü halde 13 tonu aşan ağırlıklarıyla yüksek hızlarda iniş yapan bu uçakların ürettiği muazzam kinetik enerji ve ısı, kablolama ve aviyonik sistemlerde ciddi hasarlara yol açabiliyor. Yeni tedarik, bu kritik bileşenlerin eksikliğini gidermeyi ve uçakların operasyonel bekleme sürelerini azaltmayı hedefliyor.

BAKIM KRİZİ VE YEDEK PARÇA KIYAMETİ

Bu yeni adım, F-35 programındaki depo seviyesi bakım krizi ve yedek parça tedarikindeki büyük aksaklıkların ardından geldi. ABD Sayıştayı'nın (GAO) raporlarında da defalarca dile getirilen yetersiz bakım altyapısı, 19 ülkenin envanterindeki binden fazla F-35 uçağının operasyonel hazırlık oranlarını ciddi şekilde düşürüyor. Özellikle fren sistemi parçalarındaki gecikmeler, uçakların hangardan çıkışını uzatıyor. Yeni sözleşmeyle bu tedarik kuyruğunu eritme planı yapılıyor. Ancak askeri analistler, bu sorunun F-35'in genel termal yönetim sorunlarının sadece bir parçası olduğunu vurguluyor. Yeni nesil radarlar ve elektronik harp sistemleri, mevcut soğutma kapasitesini zorluyor. Kapsamlı çözümlerin 2030-2032 yıllarına kadar hazır olması beklenmiyor. Bu nedenle Lockheed Martin'in aldığı bu son ısı emici ihalesi, uzun vadeli modernizasyon tamamlanana kadar filonun uçuş ömrünü korumaya yönelik geçici bir çözüm olarak görülüyor.