Erkeklerin daha kısa yaşamasının sırrı kromozomlarda saklı

Dünya genelinde 1740'lardan bu yana kadınlar, erkeklerden ortalama olarak daha uzun bir yaşam süresine sahip. Bu durum, hemen her ülkede ve tarihsel dönemde tutarlı bir şekilde gözlemleniyor. Our World in Data'ya göre, günümüzde küresel ortalama yaşam beklentisi kadınlar için 73.8 yıl, erkekler için ise 68.4 yıl olarak kaydediliyor. Bu rakamlar zaman içinde değişiklik gösterse de, kadınların ortalama yaşam süresi her zaman daha yüksek olmuştur.

KROMOZOM FARKI YAŞAM SÜRESİNİ ETKİLİYOR

Almanya'daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü tarafından yapılan bir araştırma, erkeklerin kadınlardan daha az yaşamasının temel nedeninin kromozom yapısı olduğunu ortaya koyuyor. Kadınlar iki X kromozomuna sahipken, erkekler bir X ve bir Y kromozomuna sahiptir. Bu genetik farklılık, cinsiyetin belirlenmesinde kritik bir rol oynar.

XX VÜCUDU KORUYOR

Araştırmanın yazarı Dr. Fernando Colchero, erkeklerin "heterogametik cinsiyet" olarak adlandırıldığını ve yaşam süresi farkına bu durumun kısmen yanıt verdiğini belirtiyor. Uzmanlar, iki X kromozomuna sahip olmanın, vücudu zararlı mutasyonlara karşı daha iyi koruyabildiğini ve bu sayede bir hayatta kalma avantajı sağladığını vurguluyor. "Erkeklerin, tek bir zararlı aleli (kromozomun belirli bir bölgesindeki genetik dizinin bir versiyonu) telafi etmek için ikinci bir X kromozomu bulunmuyor." şeklinde açıklama yapılıyor. Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden Dr. Johanna Stark, İngiliz "Daily Mail" gazetesine verdiği demeçte, "Temel olarak, aynı genin iki kopyasına sahip olmak, tek bir kopyaya sahip olmaktan daha iyidir. Ancak erkeklerin bu şansı yok. Bu durum, hayvanlar aleminde memeliler arasında da gözlemleniyor; örneğin dişi goriller, erkeklerinden daha uzun yaşıyor." ifadelerini kullanıyor. Y kromozomunun zararlı olabilecek DNA parçaları içerebilme ihtimali de belirtilirken, "Bu çalışmada dikkate alınmasa da, sosyal faktörlerin de yaşam süresi üzerinde rol oynadığı unutulmamalıdır." deniliyor.