Dünyanın en zehirli nehri: Citarum, sanayi atıklarıyla boğuşuyor

Endonezya'nın Citarum Nehri, bir zamanlar bölge halkı için yaşam kaynağı iken, günümüzde kontrolsüz sanayileşmenin ve yetersiz atık yönetimiyle mücadelenin sembolü haline geldi. Wayang Dağı'ndan doğan ve 300 kilometre boyunca uzanan nehir, hidroelektrik santralleriyle şehirlerin enerji ihtiyacını karşılıyor ve tarım arazilerini suluyor. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren başlayan sanayileşme süreci, bu önemli su kaynağını küresel bir çevre felaketinin odağına yerleştirdi.

2 BİN FABRİKA BİNLERCE ATIK BIRAKIYOR

1980'lerden itibaren nehir boyunca kurulan yüzlerce tekstil fabrikası, arıtılmamış boya ve kimyasalları doğrudan suya boşaltmaya başladı. Bugün nehir çevresinde faaliyet gösteren 2 binden fazla işletmenin, kurşun, arsenik ve diğer ağır metalleri suya karıştırdığı rapor ediliyor. Sanayi kirliliğine ek olarak, yetersiz geri dönüşüm altyapısı nedeniyle evsel atıkların da doğrudan nehre atılması, bazı noktalarda su yüzeyinin tamamen plastik ve çöple kaplanmasına neden oluyor.

CİDDİ SAĞLIK SORUNLARI VE KAPSAMLI TEMİZLİK PROJESİ

Bu yoğun kirlilik, nehir ekosistemindeki biyoçeşitliliği de ağır bir şekilde tahrip etti. Sazan ve yayın balığı gibi türlerin popülasyonu azalırken, bozulan su kalitesi alg ve plankton artışını tetikledi. Bölge halkı, kirliliğe rağmen temizlik ve sulama ihtiyaçlarını bu sudan karşılamak zorunda kaldığı için cilt hastalıklarından mide-bağırsak ve solunum yolu rahatsızlıklarına kadar ciddi sağlık sorunları yaşıyor. Citarum Nehri'ni eski haline döndürmek amacıyla 2011 yılında başlatılan ve 4 milyar doları bulması beklenen 15 yıllık kapsamlı temizleme programı devam ediyor. Bu proje, nehir yatağındaki milyonlarca metreküp atığın temizlenmesini hedeflerken, yetkililer başarının fabrikaların atık yönetimi standartlarına uymasına ve evsel atık toplama sistemlerinin modernize edilmesine bağlı olduğunu vurguluyor.