İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Cemil Tugay, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlenen oturumda Avrupa ülkelerinden kentlere erken uyarı verileri ve finansmana doğrudan erişim sağlanmasını istedi. Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsaması ve iyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımlarıyla hayata geçirilebilecek projelere dönüştürülmesi çağrısında bulundu. İrlanda-AB Pavyonu’ndaki “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturumda Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da konuştu. Tugay, “İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir” dedi.
Kentlerde sıcaklara karşı koruma
Daha önce cerrah olduğunu belirten Tugay, kentlerdeki ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanların sıcaklara karşı koruyucu işlev taşıdığını söyledi. “Ne yazık ki kentlerimizin pek çoğunda bu koruyucu tabaka giderek inceliyor” diyen Tugay, sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yüküne ve kalp ile göğüs hastalığı bulunan kişiler için oluşturduğu riske dikkat çekti. Yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocukların sıcaklardan daha fazla etkilendiğini belirten Tugay, hazırlıkların mahallelerden başlaması gerektiğini ifade etti. “Bu insanlar ilk olarak Avrupa Birliği kurumlarıyla ya da ulusal hükumetlerle karşılaşmıyor. Önce kentleriyle karşılaşıyorlar: Otobüs şoförüyle, ev ziyaretine gelen görevliyle, mahalledeki sağlık çalışanıyla İşte bu nedenle sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır” diye konuştu. İnşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesini; otobüs durakları, yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokaklara gölgelik ve su kaynakları yerleştirilmesini önerdi.
İzmir’de kırılgan mahallelere öncelik
Tugay, İzmir’de önümüzdeki iki yılda sıcaklardan en fazla etkilenen ve kendini koruma imkânı en sınırlı mahallelere öncelik vereceklerini söyledi. İzmir95 Erken Çocukluk Programı’nda gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına gelmesine kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık risklerini belirlemek için de kullanılabileceğini kaydetti. İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerini nüfus bilgileriyle haritalandırdığını belirten Tugay, “Böylece hangi mahallelerin desteğimize daha önce ihtiyaç duyduğunu belirleyebiliyoruz” dedi. Geçen ay Cork’ta belediye başkanları ve bilim insanlarının katıldığı İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi’nin düzenlendiğini anımsatan Tugay, Antalya’daki oturumun diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını ve sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunabileceğini söyledi. Tugay, sıcaklık uyarılarının ardından serinleme alanlarının otomatik olarak açılması, çalışma saatlerinin uzatılması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini belirtti. Uygulamadaki sorunlar arasında kurumlar arası koordinasyon eksikliğini, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilerin verilerine erişememesini ve kısa vadeli finansmanı saydı. “Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor” dedi. Sıcak hava dalgalarının ekonomik ve toplumsal etkilerini ölçmek için yerel düzeyde veri toplanmasını isteyen Tugay, İzmir’de yalnız yaşayan yaşlılara ulaşılmaya çalışıldığını söyledi. Yoksulluk yaşayanların ev koşulları ile elektrik ve gıdaya erişiminin, kentteki su kaynaklarının da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. “Bu bilgiler bizim için çok önemli. İleride yaşanabilecek sıcak hava dalgalarına karşı bizi hazırlayacak. Bu verilerden hareketle bir plan oluşturmalı ve sıcak hava dalgası kaynaklı krizlere hazırlıklı olmalıyız” ifadelerini kullandı. Belediye başkanlarının sıcaklara hazırlığı halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini kaydeden Tugay, evlerin korunması, enerji ve su ihtiyaçlarının karşılanması ve yeni ortak kullanım alanlarının sosyal ihtiyaçları da gözetmesi gerektiğini söyledi.
