Nature dergisinde yayınlanan kapsamlı bir araştırma, dünya genelindeki pek çok nehir deltası üzerinde yapılan incelemelerin sonuçlarını ortaya koydu.
KÜRESEL DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİYOR
Araştırmaya göre, karalar, küresel deniz seviyesinin yükselme hızından daha hızlı çöküyor. Sentinel-1 uydusunun 2014-2023 yılları arasında topladığı radar verileri incelendiğinde, 40 büyük nehir deltası üzerindeki arazi yüksekliği değişimlerinin analiz edildiği görüldü. Sonuçlar, inceleme altındaki 18 deltada yıllık ortalama çökme oranının, küresel deniz seviyesindeki yıllık yaklaşık 4 milimetrelik artışın üzerine çıktığını gösteriyor. Bazı bölgelerde bu çökme oranı, 8 milimetreye kadar ulaşıyor.
ÇÖKME NEDENLERİ VE ETKİLERİ
Rio Grande dışındaki 39 deltanın yerel ölçekte deniz seviyesinin artışından daha hızlı çöktüğü tespit edildi. 40 deltadan 38'inde çökme gözlemlenirken, Mississippi, Nil ve Ganj-Brahmaputra deltalarının %90'ından fazlasının çöktüğü belirlendi. Tayland, Endonezya ve Çin'deki deltalar, yılda ortalama 8 milimetreye kadar çökme oranlarıyla en çok etkilenen yerler arasında. Araştırma, çökme ve deniz seviyesi artışının birlikte gerçekleşmesinin, sel, kıyı erozyonu ve tuzlu su sızması gibi riskleri artırdığına dikkat çekiyor. Bu durum, 10 mega kentin de bulunduğu bölgelerdeki 350 milyon ila 500 milyon insanı doğrudan etkiliyor. Çökmenin ana nedeni ise tarım, sanayi ve kentsel kullanım için yapılan aşırı yer altı suyu çekimi olarak gösteriliyor.
