Türkiye'nin nadide endemik bitkilerinden biri olan ve yalnızca Tunceli'de yetişen dağ sarımsağı (Allium Tuncelianum), hassas ekolojik dengesi ve yok olma tehlikesi nedeniyle özel bir koruma altında.
ÖLÜMÜNE KORUNAN BİTKİ
Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı'nda 'zarar görebilir' kategorisinde yer alan bu değerli bitkinin, milli parklar, tabiat parkları ve koruma alanlarından sökülmesi kesinlikle yasaklanmış durumda. Ticareti de aynı şekilde engelleniyor. Tunceli dağ sarımsağının, diğer türlerden farklı olarak tohum yoluyla çoğalması ve özellikle çiçeklenme döneminde toplanmasının, türün popülasyonunu hızla azaltarak neslinin tükenme riskini artırdığı uzmanlarca belirtiliyor.
700 BİN LİRALIK UYARI
Son yıllarda artan denetimlerle birlikte, izinsiz toplama faaliyetlerine karşı ciddi önlemler alınıyor. 2026 yılı itibarıyla, Tunceli dağ sarımsağını doğal ortamından koparanlara uygulanacak idari para cezası tam 699 bin 245 liraya yükselecek. Bu caydırıcı cezalara rağmen, sahada durumun tam olarak kontrol altına alınamadığı gözlemleniyor. Munzur Doğa Sporları Genel Koordinatörü Mehmet Bidav, uygulanan yüksek cezaların tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak, "Bilinçsiz toplayıcılık ve erken toplama her yıl sorun oluyor. Cezalar caydırıcı olsa da, insanlar gizlice toplamaya devam ediyor. Yerel halkın da bu ürünü alıp satması, sorunun çözümünü zorlaştırıyor" dedi. Bidav, tam yasaklama yerine devlet kontrolünde sertifikalandırma, coğrafi haritalandırma ve yalnızca yetkili kişilerce kontrollü toplama yöntemlerinin benimsenmesi gerektiğini savundu. Ayrıca, bu endemik sarımsağın kültürel üretiminin yaygınlaştırılması ve yerel halkın bu süreçten faydalanmasının önemine dikkat çekti. Sarımsak yetişme alanlarının haritalandırılması ve bölge halkının eğitilerek sürdürülebilir toplama yöntemlerinin öğretilmesi gerektiğini belirten Bidav, "15 Ağustos'tan önce kesinlikle toplanmamalı" uyarısında bulundu.
