Türkmenistan’ın Karakum Çölü’nde bulunan ve halk arasında 'Cehennem Kapısı' olarak bilinen Darvaza Gaz Krateri'ndeki alevlerde belirgin bir azalma gözlemlendi.
Yeni sondaj çalışmaları etkili oldu
Kraterdeki alevlerin yoğunluğunun zayıfladığı, bölgede yapılan yeni sondaj çalışmaları sayesinde gerçekleştiği bildirildi. Yaklaşık 70 metre çapı ve 30 metre derinliği olan krater, 1971 yılında Sovyet geologların doğalgaz arama faaliyetleri sırasında oluşan bir çökme sonucu meydana gelmiştir. Gazın çevredeki yerleşimlere zarar vermemesi amacıyla tutuşturulan alevlerin kısa sürede sönmesi bekleniyordu, ancak sızıntının büyüklüğü nedeniyle yangın elli yılı aşkın süredir devam etmektedir.
Yangın tarihi belirsizliğini koruyor
Resmi Sovyet kayıtlarının yetersizliği nedeniyle, kraterin oluşum tarihi ve yangının başlangıcı konusunda farklı görüşler mevcuttur. Bazı araştırmacılar, çökmenin 1960’larda yaşandığını ve ateşin 1980'lerin başında yakıldığını öne sürmektedir. 2013 yılında krater tabanında incelemelerde bulunan Kanadalı araştırmacı George Kourounis, yaygın anlatıyı doğrulayan kesin belgelere ulaşılamadığını ifade etmiştir. Kraterin iç sıcaklığının yaklaşık 1000 °C olduğu belirtilirken, Türkmenistan'ın en çok ziyaret edilen turistik alanlarından biri olduğu da vurgulanmaktadır. Bilimsel incelemeler, aşırı sıcaklığa rağmen krater tabanındaki toprakta mikroorganizmaların ve yüksek ısıya dayanıklı bakterilerin yaşadığını göstermektedir. Türkmenistan hükümeti, gaz kaybı, çevre kirliliği ve halk sağlığı risklerini göz önünde bulundurarak yangını sonlandırma kararı almıştır. Doğrudan söndürme müdahalesi yerine, krater çevresine kurulan yeni sondaj kuyuları aracılığıyla doğalgazın kaynağından çekilerek başka yönlere aktarılması yöntemi uygulanmıştır. Yapılan açıklamalara göre, 2025 yılı itibarıyla kraterdeki alev seviyesinin geçmiş dönemlere göre yaklaşık üçte bir oranına gerilemesi beklenmektedir.
