Antalya'da düzenlenen COP31 Zirvesi'ne katılan dünya liderleri, çarşamba günü yapacakları konuşmalarda iklim önceliklerini açıklayacak. Yaklaşık 200 ülkeden delegelerin bir araya geldiği zirvede liderler, küresel enerji kullanımında elektriğin payını artırmayı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini canlandırmayı hedefliyor. Konferans, küresel sera gazı emisyonlarının düşmediği, savaşlar, enflasyon ve diğer krizlerin siyasi gündemi meşgul ettiği bir dönemde çözüm arayacak. Birleşmiş Milletler'in geçen ay yayımladığı rapora göre, dünya Paris Anlaşması'nın belirlediği 1,5 santigrat derecelik ısınma sınırını aşma yolunda ilerliyor.
Liderlerin konuşmaları önem taşıyor
2015 Paris İklim Konferansı'na başkanlık eden eski Fransa Başbakanı Laurent Fabius, liderlerin yapacağı konuşmaların müzakerelere ivme kazandıracağını belirtti. Fabius, Reuters'a verdiği demeçte, “Bu, liderlerin bazı duyurular yapması ve bunları nasıl uygulayacaklarını açıklamaları için bir fırsat; çünkü Antalya'daki anahtar kelime uygulama.” dedi. Devlet ve hükümet başkanları, çarşamba öğleden sonra başlayacak ve perşembe günü devam edecek konuşmalar yapacak. Ekim sonunda yeniden seçilen ve geçen yılki iklim görüşmelerine ev sahipliği yapan Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Zheng ve Marshall Adaları Cumhurbaşkanı Hilda Heine konuşma yapacak liderler arasında bulunuyor. Tarihsel olarak en büyük emisyon kaynağı olan ABD, Donald Trump'ın 2025'te göreve dönmesi durumunda ülkeyi iklim iş birliğinden çekmesi nedeniyle zirveyi ikinci yıl da boş geçiyor.
Türkiye'nin 'elektrifikasyon' teklifi
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, nihai anlaşmanın merkezine fosil yakıtların geride bırakılmasını ve elektriğin öne çıkmasını, yani elektrifikasyon hedefinin yerleştirilmesini teklif ediyor. Bu öneri, elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlıyor. Teklifin, üretilecek yeni elektriğin temiz enerji kaynaklarından sağlanmasını zorunlu kılan bir koşul içermemesi eleştiriliyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Salı günü yaptığı konuşmada ülkelere geçiş süreci için bağlayıcı ve net takvimler hazırlama çağrısı yaptı. Guterres, “Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecine tabu ya da çözülemez bir mesele muamelesi yapmayı bırakmanın zamanı çoktan geldi.” ifadelerini kullandı. Önceki COP zirvesinde fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasına yönelik küresel bir plan üzerinde mutabakat sağlanamamıştı. Ancak Brezilya COP başkanlığı, bu yaklaşımın iklim müzakerelerinin merkezinde kalması için bir yol haritası paylaştı. Yol haritası, ülkelerin 2028'e kadar enerji sistemlerini planlamasını ve 2031'den itibaren fosil yakıt arzını azaltmak için birlikte hareket etmesini öngörüyor.
