Bursa Uludağ Üniversitesi'nde modern dünyanın kökenleri tartışıldı

Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Sosyoloji Bölümü, merhum Prof. Dr. Hüsamettin Arslan anısına düzenlenen seminerler kapsamında Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şener Aktürk'ü ağırladı. Prof. Dr. Bengül Güngörmez Akosman'ın moderatörlüğünde gerçekleşen söyleşide, Aktürk'ün 'Modern Dünyanın Kökenleri' adlı ödüllü eseri üzerinden Batı tarihine ve sosyal bilim paradigmalarına yönelik ezber bozan bir perspektif sunuldu.

HÜSAMETTİN ARSLAN'IN MİRASINA YAKIŞAN BULUŞMA

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Bengül G. Akosman, sosyal bilimlerde özgün tez geliştirmenin zorluğuna değinerek Aktürk'ün çalışmasının ulus devlet ve soykırım literatürüne değerli bir katkı sağladığını ifade etti. Akosman, Hüsamettin Arslan'ın derslerinde oryantalizm eleştirilerini ilk duyan kuşak olarak bu sunumun Arslan'ın mirasına uygun düştüğünü vurguladı ve Batıcı görüşlerin sorgulanmasında bu tür akademik buluşmaların önemine dikkat çekti.

BATI MERKEZLİ SOSYAL BİLİME İTİRAZ

Konuşmasına BUÜ'ye teşekkür ederek başlayan Prof. Dr. Şener Aktürk, seminerin Hüsamettin Arslan'ın ölüm yıl dönümüne denk gelmesinin manevi önemine değindi. Aktürk, çalışmasının temelinde yatan 'Batı Avrupa'daki Müslüman ve Yahudi nüfusların nasıl tamamen yok edildiği' sorusunun Batı merkezli sosyal bilim paradigmasına bir karşı çıkış olduğunu anlattı. Modernitenin alamet-i farikası olarak görülen 'tek din ve tek mezhepli toplum' düzeninin, 11. yüzyıldan itibaren Papalık liderliğindeki sistemli bir nüfus mühendisliğinin sonucu olduğunu savundu.

ORTA ÇAĞ'DA ATILAN MODERN TEMELLER

Aktürk, Batı Avrupa'da bir zamanlar var olan büyük Müslüman ve Yahudi topluluklarının silinmesini 'İki Kılıç Doktrini' kavramıyla açıkladı ve bu sürecin tarihte eşi benzeri olmadığını belirtti. Papalığın hem dini hem siyasi otoriteyi elinde topladığı dönemde Katolik olmayan azınlıkların temel haklarından mahrum bırakıldığını anlattı. Konuşmasının sonunda, Orta Çağ'daki 'Üç Sınıf Kuramı'nda Katolik olmayan unsurlara yer verilmediğini vurgulayan Aktürk, günümüzde ulus devletlere atfedilen nüfus mühendisliği yöntemlerinin ilk örneklerinin Orta Çağ Katolik dünyasında görüldüğünü ve bu yapının modern dünyanın bürokratik temellerini attığını ifade etti.