Tarih, afetleri genellikle sular seller veya devasa dalgalarla ilişkilendirir. Ancak 15 Ocak 1919'da Boston, Amerika Birleşik Devletleri'nin North End mahallesinde, modern tarihin en akıl almaz ve ölümcül felaketlerinden birine sahne oldu. Bir alkol fabrikasında hammadde olarak kullanılan devasa bir pekmez tankının patlamasıyla, milyonlarca litre tatlı ve yoğun pekmez, önüne çıkan her şeyi yutan bir 'Pekmez Tsunami'sine dönüştü.
Sokakları Yutan Siyah Dalga
O gün, North End limanındaki devasa çelik tank, patlama sesiyle birlikte adeta parçalandı. Yaklaşık 8,7 milyon litre koyu renkli melas, saatte 56 kilometre gibi inanılmaz bir hızla sokaklara yayıldı. Yüksekliği yer yer 7 metreyi bulan bu yapışkan ve yoğun dalga, bölgedeki binaları yıktı, at arabalarını alabora etti ve sokaktaki insanları adeta bir bataklığa saplanmış gibi içine çekti. Pekmezin kıvamı, kaçışı imkansız hale getirdi. Felaket, 21 kişinin feci şekilde can vermesine ve yüzlerce kişinin yaralanmasına neden oldu. Şehir, haftalarca bu yapışkan felaketi temizlemekle uğraştı.
İhmalin Acı Bedeli ve Kökten Değişen Mevzuat
Trajedinin ardından başlatılan soruşturma, korkunç bir ihmali ortaya çıkardı. Dev tankın, artan alkol talebini karşılamak amacıyla aceleyle ve mühendislik hesapları eksik olarak inşa edildiği anlaşıldı. Hatta patlamadan aylar önce tanktan sızıntılar olduğu ve şirketin bunu gizlemek için tankı renklendirdiği belgelendi. Yetersiz tasarım, kalitesiz malzeme ve içeride biriken gazların yarattığı yüksek basınç, kaçınılmaz sonu getirdi. Boston'daki bu acı kaza, ABD'deki sanayi ve inşaat mevzuatını kökten değiştirdi. Artık büyük depolama tankları için sıkı teknik incelemeler, detaylı yapısal hesaplamalar ve mühendis onayları şart koşuldu. Pekmez Tsunami'si, sanayileşme hırsı ile insan hayatını hiçe sayan ihmalkarlığın ne denli yıkıcı sonuçlar doğurabileceğinin somut bir kanıtı olarak tarihe geçti.
