Avrupa hava yollarından jet yakıtı krizi alarmı: Acil önlem istiyorlar!

Avrupa'nın önde gelen havayolu şirketlerini temsil eden Brüksel merkezli A4E (Avrupa Hava Yolları) platformu, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin jet yakıtı tedarik zincirinde yarattığı krize karşı acil önlem çağrısında bulundu. Lufthansa, Air France-KLM ve Ryanair gibi dev şirketlerin de üye olduğu A4E, sektörün karşı karşıya kaldığı sorunlara dikkat çekerek, Avrupa Birliği'nden (AB) tedbir almasını talep etti.

TEDARİK ZİNCİRİNDE KRİTİK UYARI

A4E'nin yayımladığı açıklamada, AB'nin jet yakıtı arzını yakından izlemesi gerektiği vurgulandı. Şirketler, AB kuralları gereği uçuş yaptıkları havalimanlarının en az yüzde 90'ında yakıt ikmali yapma zorunluluğunun geçici olarak askıya alınmasını istedi. Ayrıca, yolcu haklarını düzenleyen kurallar kapsamında, yakıt kıtlığı, hava sahası kapanmaları, güvenlik uyarıları ve hava trafik kontrolü yönlendirmeleri gibi durumların 'olağanüstü durum' olarak kabul edilmesi ve tazminat yükümlülüklerinin buna göre düzenlenmesi talep edildi.

MÜCADELE İÇİN ÇOK YÖNLÜ ÖNERİLER

Sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak ve artan yakıt maliyetlerini hafifletmek amacıyla A4E, Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) geçici olarak durdurulmasını, ETS maliyetlerinin sınırlandırılmasını ve düşürülmesini önerdi. Sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) kullanımını teşvik etmek için geçici olarak yüzde 100 geri ödeme yapılması, üye ülkeler arasında AB düzeyinde koordinasyonun güçlendirilmesi, iç hat biletlerine uygulanan KDV'nin düşürülmesi ve havacılık vergilerinin tamamen kaldırılması gibi radikal adımlar da masaya yatırıldı. Uzun vadede ise petrol stokları kurallarına kerosen hükümlerinin eklenmesi, AB düzeyinde ortak kerosen satın alımının teşvik edilmesi ve jet yakıtı bulunabilirliğini güvence altına almak için hedefli rafineri yükümlülükleri getirilmesi gibi stratejik öneriler sunuldu. Geçtiğimiz hafta Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) da Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir kapanma durumunda Avrupa havalimanlarının üç hafta içinde jet yakıtı kısıtlamalarıyla karşılaşabileceği uyarısında bulunmuştu. Arz kısıtlamaları nedeniyle Avrupa'da jet yakıtı fiyatları savaş öncesine göre yüzde 100 artışla rekor seviyelere ulaştı. Özellikle Basra Körfezi'nden jet yakıtı tedarikine bağımlı Avrupa'da tedarik aksaklıkları, İtalya'daki bazı havalimanlarında yakıt kısıtlamalarına yol açarken, bazı havayolu şirketleri yaz dönemi uçuşlarının risk altında olabileceği konusunda endişeli.