Atacama Çölü'nün kuraklığı, beklenenden çok daha önce başladı

Bilim dünyasında uzun süredir kabul edilen bir teori, Şili’nin kuzeyindeki Atacama Çölü’nün aşırı kurak iklimine yaklaşık 23 milyon yıl önce ulaştığıydı. Ancak Köln Üniversitesi’nden jeolog Benedikt Ritter-Prinz liderliğindeki bir araştırma ekibi, çöldeki ekstrem kuraklığın tahmin edilenden on milyonlarca yıl önce başladığını ortaya koydu.

YENİ BULGULAR VE ANALİZLER

Earth dergisinde yayımlanan çalışmada, Atacama Çölü'nün merkezinden alınan kuvars çakıl taşları incelendi. Bu taşların yüzeyde uzun süre beklemesi nedeniyle kozmik ışınların etkisiyle neon-21 adlı nadir bir izotop birikimi olduğu biliniyor. Yapılan analizler, çakıl taşlarının büyük bir kısmının 20 ila 40 milyon yıldır erozyona uğramadan yüzeyde kaldığını ortaya koydu. Ayrıca, bazı taşların dinozorların neslinin tükenmesinden kısa bir süre sonra, yaklaşık 62 milyon yıl öncesine ait olduğu belirlendi.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇÖLLEŞME

Daha önce Atacama'nın kuraklaşması, doğudan gelen nemi engelleyen And Dağları'nın yükselişi ve Pasifik Okyanusu'ndaki soğuk Humboldt Akıntısı gibi yerel jeolojik faktörlere bağlanıyordu. Ancak yeni bulgular, taşların yüksek bölgelerden taşınmadığını ve milyonlarca yıldır çöl sınırları içinde kaldığını kanıtladı. Kurak koşulların yaklaşık 34 milyon yıl önce sona eren Eosen döneminde zaten mevcut olduğu ifade edildi. Bilim insanları, kuraklığın asıl nedeninin yerel süreçlerden ziyade, yaklaşık 50 milyon yıl önce Dünya genelinde başlayan soğuma dalgası ve küresel iklim değişikliği olduğunu vurguladı. And Dağları ve Humboldt Akıntısı'nın ise mevcut kuraklığı yalnızca şiddetlendirdiği kaydedildi. Bu keşif, çöllerin oluşum mekanizmalarına dair mevcut teorileri değiştirebilir ve uzay araştırmaları açısından da önem taşıyor. Atacama Çölü, ekstrem koşullarda yaşamın sınırlarını test etmek için yürütülen bilimsel çalışmalarda doğal bir laboratuvar olarak kullanılmaya devam ediyor.