Alaska'nın kuzeyindeki Brooks Sıradağları'nda yapılan yeni bir araştırma, bölgedeki nehirlerin giderek turuncuya döndüğünü ortaya koydu. California Üniversitesi Davis (UC Davis) liderliğindeki bilim insanları, yıllardır toplanan su örneklerini ve ölçümleri analiz ederek bu değişimin boyutunu belirledi.
Beklenmedik Renk Değişiminin Nedenleri
Araştırmacılar, ilk olarak 2018'de fark ettikleri sıra dışı renk değişiminin giderek yayıldığını gözlemledi. Turuncu renk, sudaki demir yoğunluğundan kaynaklanıyor. Küresel ısınmanın etkisiyle Alaska'da uzun süredir donmuş halde bulunan toprakların çözülmesi, suyun daha önce donmuş minerallerle temas etmesine neden oluyor. Bu temas, demir, alüminyum, manganez gibi metallerin suya karışmasına yol açıyor. Demirin oksitlenmesi ise suya pas benzeri bir turuncu renk veriyor. İlginç olan ise, bu kirliliğe yol açabilecek herhangi bir maden sahasının çevrede bulunmaması.
Salmon Nehri'nde Metal Yoğunluğu Arttı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri Salmon Nehri'nde kaydedildi. Metal açısından zengin turuncu su, nehre karıştığında etkisini kaybetmeyerek yaklaşık 97 kilometre boyunca taşınabildi. Bazı noktalarda metal yoğunluğunun başlangıç seviyesine göre 70 kat arttığı belirlendi. Bilim insanları, değişimin özellikle 2019'daki rekor sıcak yazın ardından hızlandığını, yoğun karın toprağın kışın tamamen donmasını zorlaştırarak suyun daha derindeki mineral katmanlarına ulaşmasına neden olduğunu düşünüyor.
Ekolojik Etkiler ve Gelecek Uyarısı
Bu durum, yalnızca suyun renginin değişmesiyle sınırlı kalmıyor. Yükselen asitlik ve metal miktarı, nehirlerde yaşayan balıkları, bitkileri ve diğer canlıları olumsuz etkileyebiliyor. Turuncuya dönen akarsularda su kalitesinin bozulduğu ve canlı çeşitliliğinin azaldığı daha önceki incelemelerde tespit edilmişti. Günümüzde yüzlerce nehrin benzer bir süreçten etkilenebileceği belirtiliyor. Brooks Range bölgesinde henüz büyük çaplı balık ölümleri veya yerleşimlerin içme suyunu etkileyen bir durum yaşanmasa da, araştırmacılar donmuş toprağın çözülmeye devam etmesiyle turuncuya dönen nehirlerin Kuzey Kutbu çevresinde daha büyük bir çevre sorununa dönüşebileceği konusunda uyarıyor. Çalışma, bilimsel dergi AGU Advances'ta yayımlandı.
