Kuzeybatı Alaska'daki Brooks Sıradağları'nda yer alan, sanayi ve madencilik faaliyetlerinden uzak ve doğal olarak korunmuş nehir sistemlerinde gözlemlenen renk değişiminin nedeni araştırmalarla ortaya konuldu.
Küresel ısınmanın etkileri
AGU Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, donmuş toprağın (permafrost) derinlemesine erimesi, bölgedeki 200'den fazla nehir ve derede doğal asit kaya drenajını tetikledi. 2022-2024 yılları arasında altı farklı su havzasından alınan su örnekleri incelendi ve yer altı sularının eriyen katmanlar aracılığıyla derindeki sülfürlü kayalarla etkileşimde bulunduğu belirlendi. Sülfür mineralleri, oksijen ve suyla birleşerek sülfürik asit üretiyor ve bu sayede demir, alüminyum, çinko, nikel, kadmiyum gibi elementleri suya karıştırıyor.
Ölçüm sonuçları
Yapılan ölçümlerde etkilenmeyen üst havza sularında ortanca pH değeri 8,3 olarak saptanırken, yamaçlardaki sızıntı sularında bu değerin 3,2'ye düştüğü görüldü. Ayrıca, sızıntı sularındaki sülfat ve metal konsantrasyonlarının, ana akarsu yataklarına göre binlerce kat daha yüksek olduğu kaydedildi. Yan kolların asidik ve metal içeriğine rağmen ana nehirlerin nötr pH seviyelerini koruduğu, ancak bu tamponlama kapasitesinin metallerin ve sülfatın akıntı yönünde taşınmasını engelleyemediği vurgulandı. Örneğin, Salmon Nehri'nde yapılan ölçümlerde, etkilenen yan kolların etkisiyle sülfat oranının litrede 25 mg'dan 280 mg'a, nikel oranının ise 0,5 mikrogramdan 32,4 mikrograma yükseldiği belirlendi. Ayrıca, Wulik Nehri'nde 2019 ve 2020 yıllarında çinko miktarında %770'e varan artışlar kaydedildi. Bu değişimlerin, bölgedeki sıcak ve yoğun kar yağışlı kış mevsimlerine denk geldiği ifade edildi. Araştırmacılar, 2021-2024 yılları arasında Wulik Nehri'ndeki sülfat ve çinko seviyelerinin yeniden düşüş eğilimine girdiğini ve nehrin asit nötralize etme kapasitesinin arttığını gözlemledi. Ancak bu sürecin kesin mekanizması henüz netlik kazanmadı.
