Alaska'da Trump-Putin görüşmesi: Ateşkes umudu mu, diplomatik zafer mi?

Dünyanın gözü, bugün Alaska'da gerçekleşecek Trump-Putin görüşmesine çevrilmiş durumda. Ukrayna savaşında barış umudundan çok, Moskova’nın diplomatik konumunu güçlendirme hamlesi olarak yorumlanan zirve, kritik bir önem taşıyor. Ateşkes sağlanacak mı, yoksa zirvenin kazananı kim olacak soruları, gündemin başında yer alıyor.

KRİTİK BİR BULUŞMA

ABD Başkanı Donald Trump, Alaska’daki ABD-Rusya zirvesi öncesinde beklentileri düşürdü. The New York Times'ın haberine göre, Ukrayna savaşıyla ilgili tarafların görüş ayrılıkları nedeniyle somut bir ilerleme beklenmiyor. Moskova ve Kiev ise buluşmayı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için diplomatik bir zafer olarak görüyor. Kremlin yanlısı televizyonlar, Putin’in ABD ziyaretini, Rusya’yı izole etme politikasının çöküşü olarak nitelendirdi. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ise, Alaska görüşmesine davet edilmemesini eleştirerek, Putin’in fotoğraf peşinde olduğunu ve bunun onun kazancı olacağını belirtti.

TRUMP'IN TEHDİDİ VE TOPRAK TAKASI

Trump, iki hafta önce Putin’e ateşkes için süre vermiş ve aksi takdirde Rusya’ya ve savaşa destek veren ülkelere sert ekonomik yaptırımlar uygulayacağını söylemişti. Ancak süre doldu, savaş şiddetlendi ve yeni yaptırımlar gelmedi. Trump, toplantıyı “yoklama buluşması” olarak tanımlarken, “toprak takası” fikrine açık olduğunu ima etti. Zelenski ise Ukrayna Anayasası gereği ülke topraklarından vazgeçemeyeceğini ve bunun Kiev’de siyasi krize yol açacağını söyledi. Uzmanlara göre en kötü senaryo, Putin’in ABD’nin kabul edeceği ama Zelenski’nin kabul etmeyeceği bir teklif sunması. Bu durumda Trump, Kiev’e karşı daha sert bir pozisyon alabilir. Putin’in Alaska’daki hedefi, Zelenski’yi “barışın önündeki inatçı engel” olarak göstermek olabilir. Rusya uzmanı Ryhor Nizhnikau, Putin’in Trump’ı manipüle edebileceğine inanıyor. Trump’ın “toprak takası olacak” açıklaması, Kiev’de endişe yarattı ve Zelenski, Trump’ın kolayca kandırılabileceğini ifade etti. Rusya’daki milliyetçi kamuoyu baskısı da Putin’in elini zayıflatabilecek bir faktör. Kremlin’in geri adım atması, sert tepkilere yol açıyor. Alaska zirvesinin barışla sonuçlanabileceği yorumları, bazı Rus milliyetçileri tarafından Putin’in pes ettiği şeklinde yorumlandı. 2022’deki işgalden bu yana Putin’le görüşen Batılı lider sayısı sadece iki (Slovakya ve Macaristan başbakanları) ile sınırlıydı. Avrupa başkentleri, Trump’ın Zelenski’yi dışlayan bir Ukrayna zirvesi yapmasına tepki gösterdi. Trump, Avrupalı liderlere herhangi bir barış planının ateşkesle başlaması ve Ukrayna’nın müzakerelerde yer alması gerektiği konusunda güvence verdi. Ancak Kremlin, Ukrayna dışında konuları da gündeme taşıma sinyali verdi: ABD ile ekonomik ilişkilerin yeniden tesisi ve yeni bir nükleer silah anlaşması olasılığı bunlardan bazıları.