ABD'de tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarken işsizlik oranı 0,1 puan düşerek yüzde 4,1'e geriledi. ABD Çalışma Bakanlığı ve çeşitli kurumların raporlarında profesyonel ve ticari hizmetler, ulaştırma ve depolama ile sağlık hizmetlerindeki istihdam artışları öne çıktı. İşsiz sayısı 41 bin azalarak 7 milyon 68 bine inerken, ADP Araştırma Enstitüsü özel sektör istihdamının 86 bin arttığını açıkladı. Çalışma Bakanlığının eylül ayına ilişkin JOLTS verilerinde açık iş sayısı 333 bin artışla 7 milyon 523 bine, işe alım sayısı 131 bin yükselişle 5 milyon 402 bine ulaştı. İşten çıkarma ve işten ayrılmaların toplamı ise 127 bin azalarak 1 milyon 641 bine düştü; bu, Mart 2025'ten bu yana en düşük düzey oldu. Challenger, Gray & Christmas'a göre işverenlerin ekimde duyurduğu 43 bin 994 kişilik işten çıkarma, Ekim 2025'e kıyasla yüzde 71 azaldı ve 2023'ten bu yana en düşük ekim ayı sayısı olarak kayda geçti.
İş kaybı beklentisi yükseldi
İşgücü piyasasına ilişkin veriler olumlu seyrederken hanehalkının beklentileri farklılaştı. ABD Merkez Bankasının (Fed) New York Şubesi'nin ekim ayı Tüketici Beklentileri Anketi'nde, işsizlik oranının bir yıl sonra yükseleceğini düşünenlerin oranı 1,4 puan artarak yüzde 45,3'e çıktı. Bu oran Nisan 2020'den beri en yüksek seviyeyi gördü. Önümüzdeki 12 ay içinde işini kaybetme olasılığına ilişkin beklenti 0,4 puan artışla yüzde 13,9'a yükseldi. Yeni iş bulma olasılığı beklentisi de 0,4 puanlık artışla yüzde 46,5'e ulaştı ve Kasım 2025'ten bu yana en yüksek düzeyine çıktı.
Teknoloji şirketlerinde kadro azaltımı
Genel istihdam göstergelerine karşın, teknoloji sektöründeki büyük şirketler yapay zekanın sağladığı otomasyon ve verimlilik arayışıyla on binlerce kişiyi kapsayan işten çıkarma kararları aldı. Amazon ocakta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını işten çıkaracağını açıkladı; temmuzda ise yapay genel zeka birimindeki bazı çalışanların işine son verdi. Meta'nın yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkaracağı, 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni görevlere kaydırmayı planladığı bildirildi. Microsoft, değişen sektör koşulları ve müşteri ihtiyaçları doğrultusunda küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 2,1'ine karşılık gelen 4 bin 800 pozisyonu kaldırma kararı aldı. Şirket ayrıca ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık'taki yaklaşık 60 bin çalışanına gönüllü işten ayrılma programı sundu. Uber çalışan sayısını karar süreçlerini hızlandırmak amacıyla yaklaşık yüzde 10 azaltacağını duyurdu. eBay, dünya genelindeki iş gücünün yüzde 6'sına denk gelen 800 pozisyonu kaldıracak. Snap, çalışanlarının yüzde 16'sını, yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını bildirdi. Şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Evan Spiegel, “Yapay zekadaki hızlı ilerlemeler bu kararda etkili oldu” dedi. Cisco Systems, yatırımlarını yapay zeka ve ilişkili büyüme alanlarına yöneltmek için yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 4 bin kişiyi işten çıkaracağını açıkladı. Etsy de iş gücünü yaklaşık yüzde 12 azaltacağını duyurdu.
Finans ve diğer sektörlerde de kesintiler
Ödeme şirketi Visa, verimlilik amacıyla iş gücünün yüzde 7'sine karşılık gelen 2 bin 600 pozisyonu azaltacağını açıkladı. Vergi ve finans yazılımı şirketi Intuit, yapısını sadeleştirmek ve daha hızlı hareket etmek için tam zamanlı çalışan sayısını yüzde 17 düşüreceğini bildirdi. Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14'ünü işten çıkaracak. CEO Brian Armstrong, “Yapay zeka, küçük ve odaklı ekiplerle daha fazla iş yapılmasını mümkün kılıyor” ifadesini kullandı. Hisse senedi alım satım platformu Robinhood çalışan sayısını yüzde 10 azaltarak “yetenek yoğunluğunu” artırmayı hedeflediğini belirtti. Cash App'in sahibi Block, 4 binin üzerinde çalışanını işten çıkaracağını duyurdu. Fiserv ise geçen hafta, haziran ayından bu yana çalışan ve yüklenici sayısını 3 bin azalttığını; üst yönetimdeki küçülmenin de yüzde 10'u aştığını açıkladı. American Express, maliyetleri denetlemek, inovasyonu hızlandırmak ve operasyonel verimliliği artırmak amacıyla küresel iş gücünü yaklaşık yüzde 5 azaltacak. Kroger, fiyatları düşürmeye ve mağazalarda doğrudan müşteriye hizmet veren çalışanlara kaynak ayırmaya odaklanarak gelecek 3 yılda kurumsal kadrosunu yaklaşık 3 bin kişi küçültecek. PepsiCo'nun yiyecek ve içecek bölümünde yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağı bildirildi. Boeing, ticari uçaklar birimindeki iş gücünü yaklaşık yüzde 5 azaltmayı planladığını açıkladı. Nike, küresel operasyonlarını güçlendirmek ve uzun vadeli kârlı büyümeye geçmek amacıyla, büyük bölümü teknoloji alanında olmak üzere yaklaşık 1400 kişiyi işten çıkaracak. Dow Inc, maliyetleri düşürüp verimliliği artırmak için iş süreçlerini otomasyon ve yapay zekayla iyileştireceğini, ocak ayında yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını bildirdi. Lucid, kârlılık ve pozitif nakit akışına ulaşma sürecini hızlandırmak için ABD'deki iş gücünü yüzde 18 azaltacak. General Motors (GM), yazılım ve hizmetler birimindeki bazı ekipleri küçülteceğini açıkladı. ABD basınında, bu birimlerde 1000'den fazla maaşlı çalışanın işine son verileceği haberleri yer aldı. Netflix, küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 6'sına denk gelen 1000 civarında çalışanı işten çıkarmayı planladığını duyurdu; bu, şirketin 2022'den beri en büyük işten çıkarma dalgası olacak. Walt Disney'in bazı yöneticilerinden yıllık giderlerini yüzde 20 azaltmalarını istediği, tasarrufun büyük bölümünün binlerce kişinin işten çıkarılmasıyla sağlanacağı ABD basınında aktarıldı. Omnicom Group, Interpublic Group'u satın alması ve entegrasyonun ardından yaklaşık 15 bin kişilik istihdam azaltımına gideceğini duyurdu. Şirket geçen yıl da 4 bin kişiyi işten çıkarmıştı.
