ABD borsaları, haziran başından bu yana Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endekslerinde rekor seviyelere ulaşarak güçlü bir yükseliş trendi sergiledi. Sean Williams'ın The Motley Fool için hazırladığı analize göre, bu yükselişin arkasında yapay zeka altyapısına yapılan yatırımlar, beklentilerin üzerinde gelen şirket karları, rekor düzeydeki hisse geri alımları ve halka arzlar gibi faktörler yatıyor.
Tarihi göstergelerden dikkat çeken uyarılar
Ancak analistler, piyasada yüksek değerlemeler, artan kredili işlemler, enflasyondaki yükseliş ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki artış gibi risklerin de bulunduğunu vurguluyor. Uzun vadeli piyasa değerlemesini ölçmek için kullanılan Shiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranı, S&P 500'ün son 10 yıllık ortalama enflasyondan arındırılmış kârlarına bakıyor. Bu göstergeye göre, 5 Ekim 2026'da S&P 500'ün CAPE oranı 41,67'ye ulaştı. Ocak 1871'den bu yana tutulan kayıtlarda uzun vadeli ortalama 17,42 iken, Aralık 1999'daki dot-com balonunun zirvesi 44,19 olarak kayıtlara geçmişti. Bu durum, mevcut piyasanın dot-com dönemindeki rekor seviyelere yaklaştığını gösteriyor.
Geçmişteki düşüşler ve ayı piyasaları
Shiller F/K oranının geçmişte yüksek seviyelere ulaştıktan sonra sert düşüşlerin yaşandığına dikkat çekiliyor. Örneğin, göstergenin 30 seviyesini aştığı 1929'da Büyük Buhran yaşandı ve Dow Jones Sanayi Endeksi %89 değer kaybetti. 2018'in son çeyreğinde S&P 500 yaklaşık %20, COVID-19 pandemisinin başlangıcında ise sadece 33 günde %34 geriledi. Dot-com balonunun patlamasının ardından ise S&P 500 yaklaşık %49, Nasdaq ise %78 değer kaybetti. Analistler, bu durumun tek başına bir çöküşün zamanını veya gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirlemese de önemli bir uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor. Bespoke Investment Group verilerine göre, ayı piyasaları ortalama 286 gün sürerken, boğa piyasaları ortalama 1.023 gün devam ediyor. Mevcut boğa piyasası ise 12 Ekim 2022'den bu yana devam ederek tarihteki en uzun boğa piyasaları arasında dokuzuncu sıraya yerleşti.
