• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 21 Kasım 2026 09:10

96 milyon gölge topu su tasarrufundan fazla su tüketti

96 milyon gölge topu su tasarrufundan fazla su tüketti
Araştırmaya göre 96 milyon gölge topunun üretiminde 2,9 milyon metreküp su harcandı; rezervuarda 1,5 yılda sağlanan tasarruf 1,15 milyon metreküpte kaldı. Üretim suyunun dengelenmesi için topların en az 2,5 yıl kullanılması gerekiyordu.

Kaliforniya’daki kuraklık sırasında Los Angeles Rezervuarı’na buharlaşmayı azaltmak ve su kalitesini korumak amacıyla bırakılan 96 milyon siyah plastik gölge topunun üretimi, sağladığı tasarruftan fazla su tüketti. Imperial College London, MIT ve Twente Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, Nature Sustainability dergisinde yayımlandı; proje Ağustos 2015’te dönemin Los Angeles Belediye Başkanı Eric Garcetti’nin katılımıyla tanıtılmıştı. Araştırmaya göre, 5 milimetre kalınlığındaki yüksek yoğunluklu polietilen topların üretilmesi için rafinerilerde, fabrikalarda ve ham madde süreçlerinde 2,9 milyon metreküp su kullanıldı. Topların rezervuarda 1,5 yıl boyunca sağladığı buharlaşma tasarrufu 1,15 milyon metreküpte kaldı. Üretimde kullanılan suyun telafi edilmesi için topların en az 2,5 yıl yüzeyde kalması gerektiği hesaplandı.

Projenin ilk amacı su kimyasını korumaktı

Los Angeles Su ve Enerji Dairesi (LADWP), projeyi 34,5 milyon dolara, top başına 36 sent maliyetle hayata geçirdi. Çalışmanın ilk nedeni kuraklık değil, 2007’de üç rezervuarda kanserojen bromat seviyesinin yükselmesiydi. Kurum, güneş ışığının doğal bromür ve dezenfeksiyon kloruyla tepkimeye girmesini engellemek için ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) düzenlemeleri kapsamında çözüm aradı. Geleneksel yüzer örtüler için yaklaşık 250 milyon dolar maliyet hesaplanınca, biyolog Brian White’ın havalimanı pistlerinin yanındaki göletlerde kullanılan “kuş toplarından” esinlenen önerisi benimsendi. Rüzgârda savrulmamaları için içlerine içme suyu konan, UV ışınlarına karşı karbon siyahıyla güçlendirilen topların çapı 10 santimetreydi; ömürlerinin en az 10 yıl olduğu açıklandı.

Su tasarrufu tahminleri

2008’den itibaren yapılan testlerde topların buharlaşmayı yüzde 85 ila 90 azalttığı, yosun oluşumunu engelleyerek klor ihtiyacını düşürdüğü bildirildi. Yıllık yaklaşık 1,13 milyar litre su tasarrufu sağlayacağı açıklanan bu miktarın, 8 bin 100 kişinin yıllık ihtiyacına denk geldiği belirtildi. Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü (AIChE) verilerine göre Los Angeles’ın yalnızca Haziran 2015’teki toplam su tüketimi yaklaşık 51,5 milyar litreydi. Imperial College London Çevre Politikaları Merkezi’nden ortak yazar Kaveh Madani, “Hızlı teknolojik çözümler üretilirken uzun vadeli ve ikincil etkiler göz ardı ediliyor” dedi. İsviçre su araştırma enstitüsü Eawag’da çalışan Erfan Haghighi ise “Su sorunlarına yönelik basit görünen çözümler dahi bütüncül bir sürdürülebilirlik analizinden geçirilmeli” ifadelerini kullandı. Su canlıları ve bakteri üremesi konusunda dile getirilen endişelere karşılık LADWP, suyun filtreleme aşamasında dezenfekte edildiğini bildirdi.