Peru'nun Acarí Vadisi'ndeki antik İnka yerleşimi Tambo Viejo'da yapılan kazılarda, arkeologlar neredeyse 500 yıllık iki patates örneği buldu. Bu olağanüstü keşif, İnkaların gıdaları uzun yıllar boyunca bozulmadan saklama konusundaki dahiyane yöntemlerine ışık tutuyor.
ANTİK DEPO ODASINDA BÜYÜK SÜRPRİZ
Arkeologlar, küçük bir depo odasının zeminine gömülmüş, hasar görmüş bir kil çömleğin içinde 'chuño' olarak bilinen, dondurularak kurutulmuş iki patates parçası buldu. İspanyol işgali öncesi döneme ait olduğu tahmin edilen bu patateslerin yaklaşık 500 yıllık olduğu belirtiliyor. Journal of Field Archaeology'de yayımlanan çalışmanın baş araştırmacısı Lidio Valdez, buldukları şeyin önemine vurgu yaparak, "Ne olduğunu bilmeden bana gösterdiklerinde, hemen haykırdım: Chuño!" dedi.
İNKALARIN DAHiYANE KURUTMA YÖNTEMİ
Patateslerin bu denli uzun süre bozulmadan kalabilmesinin sırrı, İnkaların geliştirdiği özel bir saklama tekniğinde yatıyor. Patateslerin yaklaşık %80'i sudan oluştuğu için sıcak ve alçak rakımlı bölgelerde hızla çürür. İnkalar ise bu sorunu, patatesleri dondurucu geceler ve güneşli günler arasında gidip gelerek, tüm nemini kurutmak suretiyle çözüyordu. Bu doğal kurutma süreci, gıdaların on yıllarca tazeliğini korumasını sağlıyordu. Ancak bu yöntem yalnızca 3.600 metrenin üzerindeki yüksek rakımlarda uygulanabiliyordu. Bu durum, Tambo Viejo'da bulunan patateslerin And Dağları'ndan getirildiğini ve İnkaların gelişmiş bir lojistik ağına sahip olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu keşfin günümüzdeki gıda güvenliği sorunlarına da bir ders niteliği taşıdığını belirtiyor. Lidio Valdez, "Geçmişteki insanlardan hala öğrenecek çok şeyimiz var. Gıda güvenliği günümüzde bile en büyük sorunlarımızdan biri; buna rağmen insanlık tarihinde belki de hiç olmadığı kadar çok gıda israf ediyoruz" diyerek, antik toplumların kıtlık ve zor zamanlarla mücadele için ürettiği ileri görüşlü çözümlerin önemine dikkat çekti.
