1908 yılında Girit Adası'ndaki Phaistos Sarayı'nın kalıntılarında bulunan, arkeoloji dünyasının en büyük muammalarından biri haline gelen 4 bin yıllık Phaistos Diski'nin sırrı sonunda çözüldü. İtalyan arkeolog Luigi Pernier tarafından bulunan ve o günden beri bilim insanlarını peşinden koşturan bu gizemli kil disk, aslında bir oyun prototipi olarak ortaya çıktı.
ANTİK BİR BİLGİSAYAR OYUNU GİBİ
Yaklaşık 16 santimetre çapındaki diskin üzerindeki 241 sembol, 45 farklı karakterden oluşuyor. Bu karakterlerin ne bir alfabeye ne de bir resim yazısına tam olarak uyması, uzun yıllar boyunca farklı yorumlara yol açmıştı. Bazı araştırmacılar, sembollerin ritmik dizilişinin antik bir şiir veya dini bir metin olabileceğini düşünürken, diğerleri bunun bir tür yazı sistemi olduğuna inanıyordu. Ancak son akademik çalışmalar, diskin üzerindeki spiral hat ve sembollerin diziliminin, modern masa oyunlarındaki ilerleme rotalarını andırdığını ortaya koydu. Bu durum, diskin aslında kuralları zamana karışmış bir eğlence aracı olabileceği fikrini güçlendiriyor.
MÜKEMMEL BİR PROTOTİP
Diskin en dikkat çekici özelliklerinden biri de üretim tekniği. Üzerindeki semboller elle kazınmak yerine, her biri için özel olarak hazırlanmış mühürlerle yumuşak kile basılmış. Bu 'kör baskı' tekniği, Gutenberg'in matbaayı icadından binlerce yıl önce, Minoan medeniyetinin bir tür tipografi ilkesini kullandığını gösteriyor. Araştırmacılara göre diskin fırınlanmamış olması da, onun piyasaya sürülmemiş ya da saklanmış bir oyun prototipi olduğunu düşündürüyor. Bu keşif, Phaistos Diski'nin artık sadece bir arkeolojik buluntu olmaktan çıkıp, insanlığın ortak hafızasındaki en büyüleyici bulmacalardan biri olarak, binlerce yıl öncesinden bir oyunseverin izlerini taşıyan bir nesne olarak tarihteki yerini almasını sağlıyor.
