Akdeniz'in kalbinde, tarihin en zengin Bronz Çağı liman kentlerinden biri olan Kıbrıs'ta, İsveçli bilim insanlarının on yılı aşkın süren kazıları, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran muazzam bir keşfe imza attı. Göteborg Üniversitesi'nden araştırmacılar, MÖ 1500-1300 yılları arasında altın çağını yaşayan bu antik kentin, Avrupa'dan Hindistan'a uzanan küresel bir ticaret ve kültür köprüsü olduğunu kanıtlayan gizemli mezarları gün yüzüne çıkardı. Oxford Arkeoloji Dergisi'nde yayımlanan bulgular, dönemin ileri seviye küreselleşme düzeyini gözler önüne seriyor.
BRONZ ÇAĞININ ZENGİNLİK KAYNAĞI: BAKIR
Larnaka Tuz Gölü yakınlarında yer alan ve 62 dönümlük devasa bir alana yayılan bu metropol, stratejik konumu ve doğal limanı sayesinde uzun mesafeli deniz ticaretinin merkezi konumundaydı. Araştırma lideri Profesör Peter Fischer'in vurguladığı gibi, şehrin muazzam zenginliğinin temelinde Troodos Dağları'ndan çıkarılan bakır yatıyordu. Rafine edilerek tüm Akdeniz'e ihraç edilen bu bakır, o dönemin en stratejik malzemesi olan bronzun ana bileşeniydi ve şehri yöneten elit tabakaya büyük bir servet kazandırmıştı.
HAZİNE SANDIĞI MEZARLAR VE DÜNYANIN DÖRT BİR YANINDAN GELEN ESERLER
Arkeologlar, 62 dönümlük bu antik kentte yer alan çökük mezarları adeta birer hazine sandığı gibi buldu. En büyüğü 4x5 metre boyutlarında olan bu mezar odalarında, iyi korunmuş iskeletlerin yanı sıra 500'den fazla eksiksiz lüks eser gün yüzüne çıkarıldı. Mezarlardan çıkan eserlerin neredeyse yarısının dünyanın dört bir yanından ithal edilmiş olması, Bronz Çağı insanlarının ne kadar geniş bir ağa bağlı olduğunu gösteriyor. Mısır'dan som altın takılar, Baltık bölgesinden kehribar, Afganistan ve Hindistan gibi uzak coğrafyalardan lapis lazuli, akik ve turkuaz gibi değerli taşlar; Yunanistan, Türkiye, Suriye ve Filistin'den kaliteli seramikler ve hatta bir seramik oyuncak bu keşifler arasında yer alıyor. En dikkat çekici buluntulardan biri ise, Mısır'ın 18. Hanedanlık dönemine ait kolye uçları ve üzerlerinde boğa, ceylan, aslan gibi motifler bulunan altın taçlar oldu. Bu taçların üzerindeki aşınma izleri, elitlerin bu süsleri hayattayken de kullandığını gösteriyor; hatta 5 yaşındaki bir çocuğun mezarında bile altın taç bulunması, zenginliğin aile boyu bir statü olduğunu kanıtlıyor.
ANTİK USTALARIN MİRASI: KÜLTÜREL SENTEZ
Mezarlardan çıkan eserler, antik Kıbrıslı ustaların Mısır, Ege ve Yakın Doğu motiflerini ustaca harmanlayarak kendine özgü bir üslup yarattığını ortaya koyuyor. Eldeki sınırlı yazılı belgelere rağmen, mezarlardaki zenginlik ve eserlerin niteliği, gömülen kişilerin şehrin en üst düzey yöneticileri ve kraliyet ailesi mensupları olduğunu kesinleştiriyor. Bu 3400 yıllık bulgular, Bronz Çağı insanlarının sandığımızdan çok daha organize, zengin ve birbirine bağlı bir dünyada yaşadığını bir kez daha kanıtlıyor.
