Arjantin, Uruguay ve ABD'den bilim insanlarının katıldığı bir araştırma projesi kapsamında, Patagonya kıyılarındaki üç denizaltı kanyonu detaylı bir şekilde incelendi. Uzaktan kumandalı 'SuBastian' adlı su altı aracı kullanılarak yürütülen çalışmalarda, deniz tabanının toplam 55,6 kilometrelik bir bölümü görüntülendi.
Derin denizlerde atık yoğunluğu
Yapılan incelemelerde, deniz tabanında biriken atıkların büyük ölçüde 1000 ila 4000 metre arasındaki derinliklerde yoğunlaştığı tespit edildi. En sık rastlanan çöpler arasında plastik poşetler, ambalajlar ve çeşitli kaplar yer alırken, bunları misinalar, halatlar ve terk edilmiş balıkçı ağları izledi. Ayrıca, deniz tabanında kumaş ve kauçuktan yapılmış giysi parçalarına da rastlandığı belirtildi.
İnsan kaynaklı kirliliğin ulaştığı boyut
Bilim insanlarının karşılaştığı en dikkat çekici bulgulardan biri ise eski bir VHS kaset oldu. Bu teknolojik kalıntının 2 bin 643 metre derinlikte görüntülenmesi, insan kaynaklı atıkların okyanusların en derin noktalarına kadar ulaştığını ve kalıcı hale geldiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Araştırmacılar, derin denizlerdeki düşük sıcaklık ve ışık koşullarının, özellikle plastiklerin çok yavaş parçalanmasına neden olduğunu vurguladı. Bu durum, atıkların deniz tabanında onlarca, hatta yüzlerce yıl boyunca kalabilmesi anlamına geliyor. Ağ ve plastik parçalarının deniz canlılarına fiziksel zarar verme potansiyeli bulunurken, mikroplastiklerin de deniz canlıları tarafından yutulabildiği ifade edildi.
Temizleme çabalarının zorlukları
Çalışmada öne çıkan bir diğer önemli sorun ise bu derinliklerdeki atıkları temizlemenin ne denli zor olduğudur. Bilim insanları, incelenen bölgelerdeki atıkları büyük ölçekte toplayabilecek etkili ve uygulanabilir bir teknolojinin henüz mevcut olmadığını belirtti. Bu nedenle, deniz tabanının bazı kesimleri "geri döndürülemez bir atık yutağı" olarak tanımlandı. Atıkların tek bir kaynaktan gelmediği, denizaltı kanyonlarının kıta sahanlığındaki malzemeleri daha derinlere taşıyan doğal koridorlar gibi işlev gördüğü değerlendiriliyor. Güney Atlantik'teki akıntıların etkisiyle, çöplerin hem Arjantin'deki yerel faaliyetlerden hem de daha uzak bölgelerden taşınmış olabileceği düşünülüyor. Araştırmanın sonuçları, insan faaliyetlerinin izlerinin kıyılardan kilometrelerce uzakta ve yüzeyin binlerce metre altında bile kalıcı olabildiğini gösteriyor.
