Kars'ın köylerinde aşıkların sazı hala yankılanıyor: Bin yıllık mirasın coşkulu hikayesi

Kars'ın tarihi ve kültürel derinliğiyle tanınan bölgelerinde, UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'nde yer alan aşıklık geleneği, köylerde kuşaktan kuşağa usta-çırak ilişkisiyle devam ettiriliyor. Bu gelenek, düğün, nişan ve özel meclislerde köy odalarının vazgeçilmez bir parçası olarak yaşatılırken, Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınan Dede Korkut izlerini taşıyor. Aşıklık, yalnızca bir sanat dalı değil, aynı zamanda iletişim, hafıza ve tarih aktarımı aracı olarak köy halkı tarafından benimseniyor.

Kars'ın Akyaka ilçesine bağlı Demirkent köyünde, Aşık Ayhan Şimşekoğlu ve Aşık Arif Gülcani gibi ustalar, köy kahvesinde dinleyenlere Lebdeğmez deyişlerini söyleyerek atışma örnekleri sergiliyor. Köy odalarında sobanın çıtırtısı eşliğinde toplanan genç ve yaşlı halk, aşıkların deyişler, hikayeler, destanlar, koçaklamalar ve hiciv dolu eleştirileriyle hem eğleniyor hem de toplumsal meseleleri öğreniyor. Bu meclisler, genç aşıkların eğitim aldığı birer mektep işlevi görüyor ve tecrübeli aşıklar çıraklarına makamları, ayakları, hikayeleri ile adabını öğreterek kültürel mirası geleceğe taşıyor.

Son yıllarda kentleşme ve modern yaşamın getirdiği değişimlere rağmen, Kars'ın köylerinde halk bu geleneğe sıkı sıkıya sahip çıkıyor. Köylüler, düğün ve özel günlerde aşıklara yer vererek geleneğin maddi ve manevi desteklenmesini sağlıyor. Kars'ın kadim kültürü, aşıkların ezgileriyle köylerde yaşamaya devam ederek gönülleri ısıtmaya devam ediyor.