Bhutan: Gayri Safi Milli Mutluluk ile Yükselen Tek Ülke

Dünyanın ekonomik büyüme oranlarını GSYİH ile ölçtüğü bir dönemde, Bhutan halkının mutluluğunu önceliklendiren benzersiz bir yaklaşım sergiliyor. 1972'de Kral IV. Jigme Singye Wangchuck'un 'Gayri Safi Milli Mutluluk, Gayri Safi Milli Hasıla'dan daha önemlidir' sözleriyle temelleri atılan bu felsefe, ülkeyi bugün dünyanın en huzurlu ve çevreci noktalarından biri haline getirmiş durumda.

Bhutan'da gerçekten de bir 'Mutluluk Bakanlığı' (Gayri Safi Milli Mutluluk Komisyonu) bulunuyor. Bu kurumun temel görevi, ülkedeki her yeni yasanın veya ekonomik yatırımın halkın ruh sağlığı ve genel mutluluğu üzerindeki etkisini titizlikle değerlendirmek. Nüfus sayımları sırasında vatandaşlara 'Yaşamınızdan ne kadar memnunsunuz?' sorusu yöneltiliyor ve elde edilen veriler doğrultusunda kalkınma politikaları yeniden şekillendiriliyor. Bhutan için refah, sadece maddi zenginlik değil, aynı zamanda psikolojik iyilik hali, zamanın verimli kullanımı ve kültürel canlılık anlamına geliyor.

Bhutan, eşsiz kültürel mirasını korumak adına bazı katı kurallar uygulamaktan çekinmiyor. Bunlardan en dikkat çekicileri arasında tütün satışını ve üretimini tamamen yasaklayan ilk ülke olması, çevreyi korumak amacıyla plastik poşet kullanımını 1999'dan beri yasaklaması yer alıyor. Ayrıca, ülkenin kültürel dokusunu muhafaza etmek amacıyla yabancılarla evliliğe yönelik kısıtlayıcı yasalar bulunuyor. Dünyayla en geç 1999'da televizyon ve internet aracılığıyla tanışan Bhutan, dünyanın karbon negatif tek ülkesi unvanını da taşıyor. Anayasal bir zorunluluk olarak ülke topraklarının en az yüzde 60'ının ormanlarla kaplı olması gerektiği ilkesi, ülkenin %71'lik orman varlığıyla fazlasıyla yerine getiriliyor. Ülkeye gelen turistlerden alınan günlük 'Sürdürülebilir Kalkınma Ücreti' ise halkın ücretsiz eğitim, sağlık hizmetleri ve çevre projelerine aktarılıyor.