Zengezur Koridoru: Avrupa'ya alternatif enerji yolu

Orta Asya, Hazar Bölgesi, Azerbaycan ve Ermenistan’ı Türkiye’ye bağlayan Zengezur Koridoru, Orta Koridor’un önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Ağustos ayında “Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı”nın temeli atıldı. Uzmanlar, Zengezur'un ticaret yanında enerji güvenliği açısından da büyük potansiyel taşıdığını belirtiyor. Avrupa'nın alternatif petrol, gaz ve elektrik güzergahlarına ihtiyacı göz önüne alındığında, koridor stratejik bir öneme sahip.

JEOPOLİTİK VE JEOSTRATEJİK AVANTAJ

ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Tanrısever, Zengezur Koridoru'nun Hazar enerji kaynaklarını Türkiye ve Avrupa'ya ulaştırmada en kısa yolu oluşturacağını, bu nedenle kritik önemde olduğunu söyledi. Daha az ülke geçişi ve Rusya'ya uzaklığı nedeniyle stratejik önemine dikkat çeken Tanrısever, petrol, doğal gaz veya elektrik iletimi potansiyelini vurguladı. Ancak güvenlik endişelerinin giderilmesinin zaman alabileceğini belirtti. Hazar bölgesinden daha fazla enerji Türkiye'ye ulaştırılırsa, Türkiye'nin Avrupa pazarları için bölgesel enerji merkezi olma hedefinin gerçekleşmesine katkıda bulunabileceğini ifade etti. AB ve ABD'nin, Rusya'dan bağımsız bir enerji koridoru olması nedeniyle Zengezur Koridoru'nu stratejik olarak desteklediğini de sözlerine ekledi.

ENERJİ KORİDORLARININ TAMAMLAYICI HALKA

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Aydın, TANAP, TürkAkım, BTC ve İran doğal gaz boru hatlarının Türkiye üzerinden geçtiğini ve Türkiye'yi doğu-batı yönlü ana enerji geçiş hattı haline getirdiğini hatırlattı. Zengezur Koridoru'nun, Hazar havzası ile Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan enerji koridorlarının tamamlayıcı bir halkası olma potansiyeline sahip olduğunu belirten Aydın, koridorun açılmasıyla sadece taşımacılığın değil, boru hatları, elektrik iletim hatları ve fiber optik iletişim altyapısı için de yeni bir güzergah oluşturacağını ifade etti. Bugün için bir 'enerji hattı' olmadığını, ancak ileride TANAP'a paralel yeni gaz bağlantıları, petrol boru hatları, Azerbaycan-Türkiye arasında elektrik enterkonneksiyonu veya dijital iletişim hatları için kullanılabilecek stratejik bir altyapı koridoru olacağını vurguladı. Hazar geçişli Türkmen gazının da bu geçiş üzerinde kullanılabileceğini söyledi. Enerji güvenliği açısından alternatif güzergahların önemine dikkat çekerek, Zengezur'un Türkiye ve bölge ülkeleri için stratejik bir kazanım olacağını belirtti. ABD'nin Zengezur Koridoru'nu Rusya ve İran'ın bölgesel etkisini sınırlamak için stratejik bir hat olarak gördüğünü, AB'nin ise Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası bu güzergaha büyük önem verdiğini ve Çin'in ise Zengezur'u “koridor savaşlarının yeni cephesi” olarak değerlendirdiğini ekledi.