Florida ve Kansas'tan alınan örneklerde, yemyeşil görünen göllerde yaşayan bakterilerin anatoksin-a adlı zehirli bir madde üretebildiği ortaya çıktı. Bu bulgular, tatlı su kaynaklarındaki alg çoğalmalarının insan ve hayvan sağlığı için taşıdığı risklere dair yeni bilgiler sunuyor.
Tanımlanan yeni sinir zehri
Florida Üniversitesi'nin öncülük ettiği ve Harmful Algae dergisinde yayımlanan araştırmada, guanitoksin adlı güçlü bir sinir zehrini üretebilen iki siyanobakteri türü belirlendi. İncelenen örneklerden biri 2019'da Florida'nın Coconut Creek kentindeki bir yağmur suyu göletinden, diğeri ise 2021'de Kansas'ın Junction City yakınlarındaki zararlı alg çoğalması sırasında toplandı. Araştırmacılar, guanitoksinin sinir sistemindeki kritik bir enzimin işleyişini engellediğini ve etkilerinin bazı böcek ilaçlarının yol açtığı zehirlenmelere benzediğini belirtti. Araştırmanın kıdemli yazarı Dail Laughinghouse, guanitoksinin şimdiye kadar bilinen en güçlü siyanobakteri kaynaklı sinir zehirlerinden biri olduğunu vurguladı.
Zehri tespit etmek zor
Bilim insanlarına göre, guanitoksinin doğada çok hızlı parçalanması keşfin dikkat çekici yönlerinden biri. Bu durum, zehirlenme şüphesi olan hayvanlardan alınan örneklerde maddenin tespit edilmesini güçleştiriyor. Araştırmacılar, geçmişte tatlı su kaynakları çevresinde nedeni anlaşılamayan hayvan ölümlerinin bu toksinle ilişkili olabileceğini düşünüyor. Çalışma kapsamında bakterilerin genetik yapısı da incelendi. Her iki türün guanitoksin üretiminden sorumlu aynı gen grubunu taşıdığı belirlendi. Bu bulgunun, gelecekte su kaynaklarındaki tehlikeli bakterilerin daha hızlı tespit edilmesini sağlayacak testlerin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Bilim insanları, özellikle göl ve göletlerde yoğunlaşan mavi-yeşil siyanobakterilerin daha dikkatli izlenmesi gerektiğini ifade ediyor. Her yeşil alg tabakası zehirli olmasa da bu yeni keşif, tatlı sulardaki görünmeyen tehlikelerin belirlenmesi açısından önemli bir gelişme olarak görülüyor.








