Küresel mal ticareti, bu yılın ilk yarısında geçen yıla kıyasla yüzde 12,5'lik bir artışla yaklaşık 13,7 trilyon dolara ulaştı. Bu büyüme, hizmet ticaretindeki yüzde 10,5'lik artışla birlikte toplam küresel ticarette yaklaşık 2 trilyon dolarlık bir yükseliş anlamına geliyor. Küresel ticaretin genel olarak bu yıl rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. Ancak, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar ve enerji arzına ilişkin endişeler enerji fiyatlarını yükseltirken, uluslararası tedarik zincirlerinde de ulaşım, lojistik ve üretim maliyetlerinde artışlar gözlemlendi.
Teknoloji ürünlerinde hızlı büyüme
Yılın ilk çeyreğinde, özellikle yapay zeka ve elektrikli araçlarla doğrudan ilişkili ürün grupları, küresel ticarette en dikkat çekici büyüme oranlarını kaydetti. Kritik minerallerin ticareti bir önceki çeyreğe göre yüzde 38, yarı iletkenlerin ticareti ise yüzde 25 oranında artış gösterdi. Benzer şekilde, batarya ticareti yüzde 15, bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri yüzde 14 ve elektrikli otomobil ticareti de yüzde 11'lik büyümeler kaydetti. Bu durum, küresel ticaretin ağırlık merkezinin teknoloji yoğun ürünlere doğru kaydığını gösteriyor. Öte yandan, yenilenebilir enerji ürünlerinde farklı bir tablo hakimdi; güneş ve rüzgar enerjisiyle ilgili ürünlerin ticaretinde düşüşler yaşanırken, fosil yakıt ticaretindeki artışlar fiyatlardaki yükselişten kaynaklandı.
Türkiye'nin küresel ticaretteki konumu ve fırsatlar
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, küresel ticaretteki büyümenin büyük ölçüde fiyat artışlarından kaynaklandığını vurgulayarak, gerçek talep ve hacim artışının esas olduğunu belirtti. Gültepe, Türkiye'nin ihracatının yılın ilk yarısında yüzde 3,6 arttığını ve son 12 aylık ihracatın 278,6 milyar dolara yaklaştığını aktardı. Ancak, küresel ticaretin yüzde 12,5 büyüdüğü bir ortamda yüzde 3-4'lük artışların yeterli olmadığını ifade etti. Gültepe, Türkiye'nin küresel şirketlerin tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdığı bu dönemde, yakın coğrafyadan tedarik eğiliminin kendileri için önemli bir fırsat olduğunu dile getirdi. Avrupa'ya yakınlık, üretim altyapısı ve lojistik gücü gibi avantajların fiyat rekabetçiliğiyle birleşmesi gerektiğini belirten Gültepe, Türkiye'nin dünya ticaretinden aldığı payın yüzde 1'in altına gerilediğini ve bu durumu tersine çevirmek için sanayi üretimini, yatırımı ve ihracatı önceleyen politikaların önemini vurguladı.
