Zonguldak'ta geliştirilen ve hastaların yüzündeki mikro ifadeleri akıllı gözlüklerle analiz ederek depresyon teşhisinde doktorlara yapay zeka desteği sağlayan bir sistem, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından faydalı model olarak tescil edildi.
Objektif veri sunan yenilikçi sistem
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜN) Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kayış'ın öncülüğünde hayata geçirilen "Makine Öğrenimi Destekli Depresyon Tespit Sistemi", TÜRKPATENT'ten aldığı onayla "faydalı model" belgesine layık görüldü. Bu sistem, psikiyatri uzmanlarının klinik değerlendirme ve takip süreçlerinde onlara somut veriler sunmayı amaçlıyor. Sistemin temelinde, özel bir bilgisayar yazılımıyla entegre çalışan, üzerinde kamera ve mikrofon bulunan bir akıllı gözlük yer alıyor. Bu teknoloji, görüşmeler sırasında hastanın yüzüne yansıyan ve gözle fark edilmesi zor olan ince mimikleri anlık olarak çözerek, doktorların teşhis koyma süreçlerinde önemli bir karar destek mekanizması haline gelmeyi hedefliyor.
Bilgisayarlı analizlerle ipuçları yakalanıyor
Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, patent alan sistemin amacını ve psikiyatri alanındaki önemini vurgulayarak, "Geliştirdiğimiz faydalı modelin adı, makine öğrenimi destekli depresyon tespit sistemi. Bu Türk Patent tarafından tescillendi. Amacımız, depresyon tanısında ve diğer psikiyatrik rahatsızlıklarda hastalara ve hekimlere objektif bir araç sunabilmek, bir karar destek sistemi oluşturabilmek. Psikiyatride teşhis genellikle hastadan alınan öykü ve muayeneyle konuluyor, objektif tetkikler sınırlı. Bu buluş, hastayla yapılan görüşmelerden, hastaya herhangi bir müdahalede bulunmadan objektif bir veri elde etme imkanı sunacak." dedi. Sistemin teknik altyapısı hakkında bilgi veren Kayış, "Bu gözlük temel bir araç. Hastalarla özel protokollerde görüşmeler yapılıyor, bu video kayıtları bilgisayar görüntü analiz yazılımlarıyla inceleniyor. Bu analizlerde her hastalığa özel ipuçları aranıyor. Bizim geliştirdiğimiz kısım yazılım. İzmir Ekonomi Üniversitesi'nden bilgisayar mühendisi Çınar Gedizlioğlu ile birlikte çalışıyoruz. Yüzdeki ipuçlarını daha otomatik ve objektif hale getirmeyi amaçlıyoruz." diye ekledi.
Tanı koyma yetkisi hekimlerde kalacak
Dr. Kayış, geliştirilen sistemin hekimlerin yerini almayacağının altını çizerek, "Psikiyatride ve tüm tıp alanlarında tanıyı yalnızca hekimler koymaya devam edecek. Bu sadece bir karar destek sistemi. Özellikle otizm gibi erken yaşta tanı konulması gereken ve hastaların ikna olmakta zorlandığı durumlarda bu sistemin daha faydalı olacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.
