İzmir Aliağa'daki bir demir çelik fabrikasında 18 kişinin yaşamını yitirdiği kazanın ardından iş sağlığı ve güvenliği uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Münevver Yakut, işletmede daha önce de benzer kazaların yaşandığını belirtti. Yakut, "Görünen o ki daha önce yaşanmış iş kazalarından çok fazla ders çıkarılmayıp faaliyetlere devam edilmiş. Teknik bakım ve denetimlerdeki eksiklikler, üretim devam ederken bakım ve onarım yapılması muhtemel tehlikelerin başında geliyor" dedi.
Geçmiş kazalardan ders çıkarılmamış
İstanbul Beykent Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu’ndan Dr. Öğr. Üyesi Münevver Yakut, Aliağa'daki kazanın iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli eksiklikleri ortaya koyduğunu söyledi. Yakut, “Öncelikle kazada vefat edenlere Allah’tan rahmet diliyoruz. Yaralılara da şifa diliyoruz. Bu, acı bir olay ve felaket niteliğinde bir iş kazası. İşletme yapısı gereği çok tehlikeli grupta yer alıyor. Bu tarz yerlerde ölümlü iş kazaları maalesef yaşanabiliyor. Daha önceki verilere ve basına yansıyan bilgilere baktığımızda ilgili yerde daha önce iş kazaları, hatta ölümlü iş kazaları meydana gelmiş. Bu kazalar yaşandığında daha sonraki büyük felaketlerin habercisi olabileceği düşünülerek çok ciddi acil durum planları yapılması ve bunlara hazırlıklı olunması gerekiyor. Görünen o ki daha önce yaşanmış iş kazalarından çok fazla ders çıkarılmayıp işletmeye ve faaliyetlere devam edilmektedir” diye konuştu.
Bakım sırasında üretim durdurulmalı
İşletmelerde bakım ve onarım çalışmalarının üretim devam ederken yapılmasının önemli riskler oluşturduğunu vurgulayan Yakut, "Doğrusu bakım, onarım ve kontroller yapılırken üretimin yapılmaması, işleyişe devam edilmemesidir. En sağlıklı ve güvenilir olanı budur. Ancak bizim bildiğimiz iş sağlığı ve güvenliğinde olmazsa olmazlardan biri, eğer mümkünse bakım, onarım ve test işlemleri yapılırken üretimin durdurulmasıdır" ifadelerini kullandı. Gaz borularına yönelik de değerlendirmelerde bulunan Yakut, “Paylaşılan bilgilere göre vinçten bir parça düşmesi neticesinde gaz borularına takıldığı ve çarptığı söyleniyor. Bakım ve onarım yapılırken gaz borularının da aynı şekilde korunaklı olması, borularda fazla gaz varsa bunun tahliye edilmesi gerekiyor. Vinç gibi önemli bir ekipmanda bakım ve onarım yapılıyorsa dayanım testlerinin, eklenti ve bağlantıların da detaylı şekilde kontrol edilmesi gerekiyor” dedi.
Uygulama ve denetim eksikliği
Türkiye’deki iş kazalarının değerlendirilmesinde mevzuat kadar uygulama ve denetimin de önemli olduğuna işaret eden Yakut, mevcut düzenlemelerin sahada yeterince etkin uygulanamadığını söyledi. Yakut, “Halihazırda mevzuatımız, yönetmeliklerimiz ve denetimlerimiz var. Bakanlık da bu konuda çalışıyor. Ancak uygulamada ve denetimde eksiklik yaşıyoruz. İşverenler ve sorumlu kişiler tarafından gerekli uygulamalar yeterince yapılmıyor. Çok tehlikeli işletmelerde denetim sıklığının çok fazla artırılması gerekiyor. En büyük eksikliğimiz sadece mevzuatta değil, uygulamada ve denetimde yaşanan aksaklıklardan kaynaklanıyor” şeklinde konuştu. Bakım, onarım ve test işlemleri sırasında çalışan sayısının da mümkün olduğunca azaltılması gerektiğini belirten Yakut, bu süreçlerde üretimin durdurulmasıyla birlikte çalışma alanındaki personel sayısının sınırlandırılmasını önerdi. Ayrıca, yaşanan facianın ardından işletmenin üretiminin uzun bir süre durdurularak yeniden değerlendirilmesinin doğru olacağını belirtti.
