Bölgesel üst düzey bir yetkiliden alınan bilgiye göre, Umman yönetimi Hürmüz Boğazı'nda çevre ve güvenlik hizmetleri kapsamında gönüllülük esasına dayalı dahi olsa herhangi bir ücret alınmasına onay vermedi.
İran'ın açıklamalarına ters düşen karar
Bu karar, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun geçen hafta yaptığı açıklamalara karşılık geldi. ABD'li bir yetkili ise gelirin paylaşılmasına yönelik teklifin şartlarının Tahran tarafından dahi netleştirilmediğini belirterek, Devrim Muhafızları'nın erken davrandığına dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump, Umman'ın su yolunda fiili bir geçiş ücreti uygulamasına onay vermesi halinde ülkeyi bombalamakla tehdit etmişti.
Trump'ın tehditleri ve deniz ablukası
Trump, 17 Ağustos'ta yaptığı bir açıklamada, "Umman engel olursa onları şiddetli şekilde bombalarız" ifadesini kullanmıştı. Trump'ın İran'a yönelik yeniden başlattığı deniz ablukası da ABD'nin onayı olmadan herhangi bir ücret anlaşmasını geçersiz kılıyor. Kendisini ABD müttefiki olarak gören Umman, bölgede arabulucu rolü üstleniyor. Umman, daha önce Yemen'deki Amerikalıların serbest bırakılmasına aracılık etmiş ve ABD-İran nükleer görüşmelerini düzenleyerek mevcut savaşı önlemeye çalışmıştı. Ülke ayrıca, Mayıs 2025'te ABD ile Husiler arasında sağlanan ateşkesin de arabuluculuğunu yapmıştı.
İran'ın baskısı ve ABD'nin yaptırımları
İran, boğazın güney kıyısıyla komşu olan Umman'a, stratejik su yolu üzerinde Tahran'a daha fazla yetki verecek bir çerçeveyi kabul ettirmek için baskı uyguluyordu. Geçtiğimiz salı günü İran Dışişleri Bakanı ve Umman Dışişleri Bakanı Tahran'da bir araya gelerek konuyu ele aldı. Görüşmeden kısa süre sonra Devrim Muhafızları Sözcüsü, "Her ülkenin boğaz sularındaki payı ile İran ve Umman'ın gelirdeki payına ilişkin anlaşmalar sağlandı" açıklamasını yapsa da, konuya yakın kaynaklar Umman'ın daha geniş barış çabalarına bağlı kalarak bu tekliften geri çekildiğini belirtti. Bu gelişmeler yaşanırken Washington, odağını İran bağlantılı kişilerin kullandığı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve finans merkezlerine çevirdi. ABD Hazine Bakanı, İran ile iş yaptığı gerekçesiyle BAE merkezli kuruluşlara ve bir banka müdürüne yaptırım uygulandığını duyurdu. Son bir yılda BAE merkezli 154 kuruluşa yaptırım uygulanırken, İran'ı barış anlaşmasına zorlamayı hedefleyen "Ekonomik Dışlanmış Operasyonu" kapsamında yeni adımların gelmesi bekleniyor.
