Doğal gaz altyapısının olmadığı veya odun ve kömür fiyatlarının bütçeleri zorladığı bazı kırsal ve dağlık yerleşimlerde halk, ısınmak için bataklıklardan çıkarılan turbayı kullanıyor. Kurutulduğunda yüksek ısı veren bu malzeme, bölge sakinlerinin yakıt masrafı olmadan kışı geçirmesini sağlıyor.

Turba blokları aylarca kurutuluyor
Turba ya da torf, bataklıklarda binlerce yıl su altında kalan bitki kalıntılarının oksijensiz ortamda çürümesiyle oluşuyor. Yüksek karbon içeriği ve ısıl değeri bulunan bu organik toprak, kömürleşme sürecinin en erken aşaması kabul ediliyor. Köylüler, yaz ve sonbahar aylarında bataklıklardan çıkardıkları turbayı özel aletlerle büyük, dikdörtgen bloklar halinde kesiyor. Nemli bloklar açık havada güneş ve rüzgâr altında aylarca kurutuluyor. Sertleşen turba, kışın sobada odun ve kömür gibi yakılıyor.
Çevre ve sağlık riskleri bulunuyor
Turba bataklıkları, dünyanın en büyük doğal karbon depoları arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bu alanların kontrolsüz kazılması, binlerce yıldır toprakta biriken karbonun atmosfere salınmasına, küresel ısınmanın hızlanmasına ve bataklık ekosistemlerinin zarar görmesine neden olabiliyor. Bu yüzden bazı ülkelerde turba çıkarılması yasak; bazı bölgelerde ise yerel tüketim için sıkı kotalarla sınırlandırılıyor. Sağlık uzmanları, işlenmemiş turbanın ev sobalarında yakılmasının tehlike yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Temiz yanmayan bloklardan çıkan karbonmonoksit kokusuz ve renksiz olduğu için fark edilmeden odaya sızabiliyor. Yoğun duman da ev içindeki hava kalitesini düşürerek baş ağrısı, solunum yolu zehirlenmeleri, astım atakları ve uzun vadede KOAH gibi akciğer hastalıkları riskini artırabiliyor.








