Tunus'ta 49 derece sıcağa karşı 9 metre derine inen yer altı kasabası

Tunus'un güneyindeki Matmata kasabasında yaşayan halk, çöl sıcaklarına karşı evlerini toprağın dokuz metre derinine kazdıkları çukurların etrafına inşa ediyor. Yüzey sıcaklığının 49 santigrat dereceyi aştığı bölgede uygulanan bu yer altı mimarisi, dışarıdan yaklaşık 15 derece daha serin kalmasını sağlıyor. Matmata yerleşimi, dokuz metre derinliğe ulaşan büyük çukurlardan oluşuyor. Yerleşimciler bu çukurların kenarlarına yaşam odaları oyuyor. Bazı yapılar iki katlı olarak tasarlanırken, yaşam alanları dikey ve yatay düzlemde genişletiliyor. Farklı çukurların tabanında bulunan yaşam alanları, yer altından kazılan tünellerle birbirine bağlanıyor. Kasabadaki yolların bir kısmı, yer altı konutlarının çatıları üzerinden geçiyor. Yüzeyde yürüyenler, altındaki yaşamı ve tünel ağlarını fark etmeyebiliyor. Toprağın doğal yalıtımı, yaz aylarında 49 santigrat derecenin üzerine çıkan çöl sıcağının iç mekanlara ulaşmasını engelliyor. Metrelerce altına oyulan odalar, herhangi bir soğutma sistemi olmaksızın dış ortama göre 15 derece daha düşük bir sıcaklık seviyesini koruyor. Bu sayede sert iklim koşullarında bile barınma imkanı sağlanıyor. Çöl zeminine gizlenen bu özgün mimari, Star Wars serisinin çekimlerinde set olarak kullanılmasıyla uluslararası alanda tanındı. Kasaba, çöl şartlarında geliştirilen pasif iklimlendirme ve yer altı yerleşim modelinin önemli örneklerinden biri.