ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'dan yapılan ithalata uygulanması planlanan yüzde 50'lik gümrük vergisi oranını son anda erteledi. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Trump, iki ülkenin nihai anlaşma belgelerinin tamamlanması şartıyla bir mutabakat sağladığını belirterek, yarın sabah yürürlüğe girmesi beklenen vergi artışını üç gün süreyle askıya aldığını duyurdu.
Keystone XL projesi yeniden gündemde
Trump, anlaşmanın detaylarına ilişkin bir açıklama yapmazken, yalnızca rafa kaldırılan Keystone XL petrol boru hattı projesine atıfta bulunarak projenin tekrar hayata geçirilebileceği imasında bulundu. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) ise anlaşmanın Amerikan ürünleri için geniş pazar erişimi, ekonomik güvenlik taahhütleri, dijital ticaret uyumu ve Kanada ile birlikte ABD pazarını ve işçilerini koruyacak kritik hükümler içerdiğini açıkladı.
Kanada'dan doğrulama ve beklentiler
Kanada Başbakanı Mark Carney de ertelemenin cuma günü mesai bitimine kadar geçerli olacağını doğrulayarak, görüşmelerde önemli bir ilerleme kaydedildiğini ancak hâlâ tamamlanması gereken işler olduğunu belirtti. Carney, hükümetinin Kanadalı işletmeler, çalışanlar, çiftçiler ve aileler için öngörülebilirlik ve somut fayda sağlamayı hedeflediğini ve Kanada'nın yerelde daha güçlü, bağımsız ve rekabetçi bir ekonomi inşa etme odaklılığını sürdürdüğünü ekledi. Söz konusu yüzde 50'lik ek tarifeler, ABD'nin Kanada'dan ithal ettiği yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ürünü etkileyecekti. Vergilerin hokey sopalarından inşaat malzemelerine, alkollü içeceklerden tekstil ürünlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsaması öngörülüyordu. Bu son dakika uzlaşısı, bir haftayı aşkın süredir devam eden yoğun teknik temasların ardından geldi. Müzakereler sırasında Kanada Başbakanı Carney'nin, karar öncesinde Trump ile iki kez telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi. Bu durum, görüşmelerin ne denli hassas ve yoğun geçtiğini gözler önüne seriyor. Karar öncesinde ABD Ticaret Odası, anlaşma sağlanamaması halinde yüksek tarifelerin her iki ülke ekonomisine zarar vereceği, Amerikalı ailelerin maliyetlerini artıracağı ve serbest ticaret anlaşmasına bağlı 13 milyon Amerikalının istihdamını riske atacağı uyarısında bulunmuştu. Uygulanması planlanan tarifeler, 1930 tarihli Gümrük Tarifesi Kanunu'nun 338. Maddesi'nin tarihteki ilk kullanımı olacaktı. Bu madde, ABD ticaretine karşı ayrımcılık uygulayan ülkelere yüzde 50'ye kadar gümrük vergisi getirilmesine yetki tanıyor. Kanadalı yetkililerin bu maddenin tamamen kaldırılmasının yanı sıra çelik ve alüminyum üzerindeki vergilerin de indirilmesini talep ettiği basına yansımıştı. Görüşmelerdeki ana anlaşmazlık noktalarından birinin otomotiv sektöründeki vergiler olduğu, ABD'li yetkililerin mevcut yüzde 25'lik tarifeyi yüzde 15'in altına düşürmeye yanaşmadığı aktarıldı. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yüzde 50'lik vergi tehdidinin Kanada'nın ABD'nin önceki adımlarına yanıt olarak uyguladığı misillemelere bir karşılık olduğunu savunmuştu. İki ülke arasındaki gerilimin geçmişinde, Kanada'nın Ontario eyaletinin ABD televizyonlarında yayımlattığı ve eski Başkan Ronald Reagan'ın görüntülerinin kullanıldığı ticaret politikası karşıtı reklam filmi yer alıyor. Trump, bu reklamın ardından Kanada ile ticaret görüşmelerini durdurmuş ve ilave vergi tehditlerinde bulunmuştu.
