Temiz Bir Bodrum Mümkün: Sorumluluk Paylaşılmadan Çözüm Yok

BODRUM – Dosya haberimizin üçüncü gününde “Ne Yapılmalı, Nasıl Yapılmalı?” sorusuna yanıt arıyoruz. İlk iki günde ortaya konan tablo, sorunun sadece belediyenin çabasıyla çözülemeyeceğini açıkça gösterdi. Bodrum’da temizlik meselesi, artık bir hizmet konusu olmanın ötesinde; bir kent kültürü ve ortak sorumluluk meselesi olarak öne çıkıyor.

 

Belediye Mücadele Ediyor, Ancak Yeterli Değil

 

Belediye ekipleri artan nüfus, yoğun turizm baskısı ve plansız yapılaşmanın yarattığı zorluklara rağmen temizlik hizmetlerini sürdürmek için yoğun bir mesai harcıyor. Ancak mevcut tablo, bu mücadelenin tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Çünkü sorun yalnızca toplamak değil; doğru üretmek, doğru zamanda çıkarmak ve doğru şekilde yönetmek.

 

 

Sivil Toplum ve Yerel İş Birliği Şart

 

Uzmanlara göre çözümün en önemli ayağı, sivil toplum ile yerel yönetim arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi. Mahalle bazlı bilinçlendirme kampanyaları, gönüllü temizlik hareketleri ve eğitim çalışmalarıyla toplumsal farkındalığın artırılması gerekiyor.

 

 

“Sorumluluk Sadece Belediyenin Değil, Vatandaşın Da”

 

Bodrum Muhtarlar Derneği Başkanı Ahmet Cemil Gündüz, kentteki temizlik hizmetleri ve çevre düzenine ilişkin yaptığı değerlendirmede   konunun sadece belediye hizmeti olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, mahalle ölçeğinde örgütlü bir bilinç oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

 

Temizlik İşleri Müdürlüğü’nün sahadaki çalışmalarına değinen Gündüz, yapılan hizmetlerin önemine rağmen bazı sorunların devam ettiğini söyledi. “Temizlik İşleri Müdürlüğümüzün yaptığı çalışmaların yüzde yüz yeterli olup olmadığını vatandaşlarımız değerlendirir. Ancak sahada gördüğümüz bazı hatalar da vardır” diyen Gündüz, bu hataların önemli bölümünün vatandaş davranışlarından kaynaklandığını vurguladı.

 

 

“En Büyük Sorun: Konteyner Dışına Atılan Atıklar”

 

 

 

Gündüz, özellikle çöplerin konteyner içine değil çevresine bırakılmasının ciddi bir sorun oluşturduğunu belirtti: “Yatak, koltuk takımı, sehpa gibi büyük eşyalar ile inşaat ve bahçe atıkları konteyner kenarlarına bırakılmaktadır. Belediyemiz bu atıkların bir kısmını toplamakla yükümlü olsa da bu durum sürekli hale gelmektedir.” Konteyner dışına bırakılan çöplerin çevreye verdiği zarara da dikkat çeken Gündüz, bu durumun temizlik çalışmalarını zorlaştırdığını ifade etti: “Dışarı bırakılan çöpler kedi ve köpekler tarafından parçalanıyor, bu da hem çevre kirliliğini artırıyor hem de toplama sürecini zorlaştırıyor.”

 

 

“Her Çöpün Başına Görevli Koymak Mümkün Değil”

 

Temizlik konusunda en önemli unsurun ortak sorumluluk olduğunu vurgulayan Gündüz, vatandaşlara şu çağrıyı yaptı: “Biz belediyemizle birlikte bu süreci yürütüyoruz. Ancak vatandaşlarımızın da daha özenli olması gerekiyor. Çöplerin konteyner içine atılması büyük önem taşıyor.” Sistemin sınırlarına da dikkat çeken Gündüz, temizlik hizmetlerinin her noktaya bireysel olarak müdahale edemeyeceğini belirtti: “Nasıl emniyet veya jandarma her evin önüne bir görevli koyamıyorsa, belediyenin de her çöpün başına personel koyması mümkün değildir. Bu nedenle herkesin belirlenen saat ve kurallara uyması gerekir.” Gündüz açıklamasının sonunda, Bodrum’un temiz kalmasının ancak ortak bilinçle mümkün olacağını belirterek, vatandaşların çevre temizliği konusunda daha duyarlı davranması gerektiğini vurguladı.

 

 

“Mis Gibi Bodrum” İçin Alışkanlıklar Değişmeli

 

Çevre gönüllüsü  ve Mis Gibi 1 Bodrum gönüllüsü Tülin Mor Jane, ise temizlik sorununun temelinde alışkanlıkların yattığını belirterek, özellikle günlük yaşam pratiklerinin değiş1mesi gerektiğini ifade etti. Mis Gibi 1 Bodrum gönüllüsü Tülin Mor Jane, ülkesini seven insanların yerlere çöp atmaması gerektiğini ifade ederek, "Lütfen yerlere çöp atmayınız. Hangi ürünlerin nereye atılacağı belli. Bu konulara duyarlılık gösterelim." dedi.

 

Mis Gibi 1 Bodrum gönüllüsü Tülin Mor Jane, en basit ama en kritik adımların başında ise şunları sıralıyor: 

Çöpleri belirlenen saatlerde çıkarmak

Bahçe atıklarını ve molozları gelişi güzel bırakmamak

Atık toplama günlerine uymak

Geri dönüşüm kurallarına dikkat etmek

Bilimsel Perspektif: Sürdürülebilir Turizm İçin Temizlik Şart

Eğitim falliyetleri ile halk bilinçlendirilmeli

 

 

Bodrum Belediye Meclis üyesi ve Çevre Mühendisi Ali Diken ise temizlik işlerinin çevresel etkilerini değerlendirdi. Diken, Bodrum’un bir turizm kenti olduğuna dikkat çekerek, temizlik konusunun sadece estetik değil, ekonomik bir mesele olduğunu vurguladı. Diken'e göre kirlilik arttıkça hem doğal yaşam zarar görüyor hem de Bodrum’un marka değeri zedeleniyor.

 

 

Diken, Bodrum Belediyesi’nde çevre yönetimi ve sıfır atık uygulamalarına yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında, ambalaj ve evsel atıkların doğru ayrıştırılması için hem altyapı hem de denetim sisteminin güçlendirildiği  belirtti. Diken, tüm bilgilendirme ve uyarılara rağmen en büyük sorunun “çevre bilinci eksikliği ve yanlış kullanım alışkanlığı” olduğunu vurguladı.

 

“Herkes Biliyor Ama Uygulama Yetersiz”

 

 

 

 

 

Diken, ambalaj atıklarının ayrı toplanması gerektiğinin toplumda bilindiğini ancak uygulamada ciddi hatalar yapıldığını ifade etti. Diken, Bodrum’un birçok noktasında bulunan mavi ambalaj atığı konteynerlerinin doğru kullanılmadığına dikkat çekilerek şu değerlendirme yaptı; “Etiketleri olmasına rağmen vatandaşlarımız bu konteynerlere evsel atık, yemek artığı, hatta bahçe atığı atabiliyor. Cam kumbarasında bile bebek bezi gibi yanlış atıklarla karşılaşıyoruz.”

 

Belediyeden Yeni Sistem: “Sıfır Atık Belgesi Zorunluluğu”

 

Diken, Bodrum Belediyesinin çevre politikaları kapsamında işletmelere yönelik yeni bir denetim ve izin sistemi uygulamaya aldığı belirti. Bu kapsamda iş yeri açma ve ruhsat süreçlerine çevre kriterlerinin entegre edildiğini, işletmelerden “Sıfır Atık Belgesi” talep edildiği söyledi.

 

Diken, süreci şöyle anlattı: İşletmelerin atık ayrıştırma ekipmanlarına sahip olması, Ambalaj, plastik, metal ve kağıt atıkların ayrı toplanması, Bitkisel atık yağların ayrı sistemle biriktirilmesi, Yerinde belediye ekipleri tarafından denetim yapılması. 

 

Belediye ekiplerinin sadece belge kontrolü yapmadığı, sahada aktif denetim gerçekleştirdiği vurgulayan Diken, Özellikle lokantalarda bitkisel atık yağların lavaboya dökülmesinin önüne geçilmesi için sıkı kontrol uygulandığı belirti. Bodrum’da bahçe atıkları için mahalle bazlı toplama sistemi bulunduğu ancak vatandaşların çoğunlukla bu sisteme uymadığı ifade edildi.

 

Diken, sistemin işleyişini şu sözlerle anlattı: “Bahçe atıkları için belirlenen günlerde belediye gelip atıkları topluyor. Ancak vatandaşlarımız çoğu zaman ücret ödememek için atıkları gece veya sabah erken saatlerde konteyner yanına bırakıyor.” Bu durumun hem çevre kirliliğine hem de belediye hizmet planlamasına zarar verdiği vurgulandı.

 

“Atıklar Aslında Kaynak Ama Doğru Kullanılmıyor”

 

Toplanan bahçe atıklarının öğütülerek yeniden değerlendirilmesine ilişkin de öneride bulunan Diken, şu bilgi paylaşıldı: “Aslında evsel, veya bahçe attıkları gibi durumlarda ayrıştırma doğru yapılırsa bu atıklar öğütme makinelerinde küçültülmesi ve tarımsal alanlarda ya da belediye hizmetlerinde gübre olarak değerlendirilebilir.Yani aslında çok değerli bir kaynak.”

 

Yetkililer, tüm altyapı ve denetim çalışmalarına rağmen en büyük sorunun vatandaş alışkanlıkları olduğunu belirtti: “Belediye olarak sistemi kurduk, denetliyoruz, topluyoruz. Ancak vatandaş en kolay yolu seçip atığı rastgele bırakıyor. Bu da tüm sistemi zorluyor.”

 

Ortaya çıkan ortak görüş ise oldukça net:

 

Bodrum’un temiz kalması için belediye, sivil toplum ve vatandaş arasında güçlü bir iş birliği şart. Altyapı yatırımları, teknolojik sistemler ve yoğun mesai ancak doğru kullanım ve bilinçle anlam kazanıyor.

 

Bodrum bir turizm merkezi… Ve bu kimliğin sürdürülebilir olması için temizliğin sadece bir hizmet değil, bir yaşam biçimi haline gelmesi gerekiyor.