1587 yılında Kuzey Carolina kıyılarındaki Roanoke Adası'na yerleşen 100'ü aşkın İngiliz kolonici, tarihin en esrarengiz kaybolma vakalarından birinin merkezinde yer alıyor. Erkek, kadın ve çocuklardan oluşan bu topluluk, Yeni Dünya'da kalıcı bir yuva kurma umuduyla yola çıkmıştı. Ancak ardında bıraktıkları tek şey, bir yüzyılı aşkın süredir çözülemeyen bir gizem oldu.
GERİ DÖNDÜĞÜNDE HER ŞEY BİTMİŞTİ
Koloninin valisi John White, erzak tedariki için İngiltere'ye gitmek zorunda kaldı. Savaşlar nedeniyle dönüşü oldukça geciken White, 1590 yılında Roanoke'a döndüğünde karşılaştığı manzara karşısında şok oldu. Yerleşim tamamen boşaltılmıştı; kolonistlerden geriye ne bir iz ne de bir yaşam belirtisi kalmıştı. Bölgede herhangi bir çatışma, yangın veya toplu ölüm işaretleri de bulunmuyordu.
TEK İPUCU: 'CROATOAN'
Bu akıl almaz boşluğun ortasında dikkat çeken tek ipucu, bir ağacın gövdesine kazınmış olan "Croatoan" kelimesiydi. Tarihçiler, bu kelimenin hem yakındaki bir adanın hem de o bölgede yaşayan yerli bir topluluğun adı olduğunu belirtiyor. Bu durum, kolonistlerin hayatta kalabilmek amacıyla Croatoan halkının yanına sığınmış olabileceği yönündeki en güçlü teoriyi besliyor. Son yıllarda yapılan arkeolojik çalışmalar da bu teoriyi destekler nitelikte; Roanoke dışında İngilizlere ait seramik parçaları, metal eşyalar ve çeşitli Avrupa kökenli objeler bulunması, kolonistlerin adadan ayrıldıktan sonra yaşamlarını sürdürmüş olabileceğine işaret ediyor.
ÇÖZÜLEMEYEN GİZEMİN NEDENLERİ
Uzmanlar, kolonistlerin yerli halklarla bütünleşmiş olabileceği, farklı bölgelere dağılmış olabileceği veya yolculuk sırasında hastalık ve çatışmalar nedeniyle küçük gruplar halinde ortadan kaybolmuş olabileceği gibi çeşitli teoriler üzerinde duruyor. Ancak bu teorilerin hiçbiri kesin olarak kanıtlanabilmiş değil. Dört yüzyılı aşkın süre boyunca doğal afetler, erozyon ve coğrafi değişimler pek çok fiziksel kanıtın yok olmasına neden olmuşken, koloninin son günlerine ilişkin yazılı belgelerin yetersizliği de bu gizemin aydınlatılmasını güçleştiriyor.
