Taşınan Zeytin Ağaçları Yeni Yerlerinde Kök Salıyor

Muğla Milas’ta santral sahalarında kalan 151 zeytin ağacı, Ankara Üniversitesi öncülüğünde yürütülen bilimsel çalışma ile yeni yerlerine taşındı. Taşımanın ardından bölge halkının ve yerel basının ziyaretine açılan sahada, köylüler taşınan ağaçları inceleme fırsatı buldu. İlerleyen süreçte saha ziyaretleri devam edecek, ağaçların gelişimi düzenli olarak izlenecek ve kamuoyuyla paylaşılacak.

Ankara Üniversitesi Teknokent bünyesinde yürütülen Ar-Ge çalışmasının ardından Milas’ta 151 zeytin ağacı bilimsel yöntemlerle yeni yuvalarına taşındı. Muhtarlar Danışma Kurulu, yerel basın ve bölge halkının da katılımıyla şeffaf şekilde takip edilen süreç, madencilik faaliyetleri sürerken zeytin varlığının korunabileceğini ortaya koyan Türkiye’deki ilk örneklerden biri olarak kayda geçti.

Süreç Ar-Ge çalışmasıyla başladı

04 Ağustos 2025’te MAPEG tarafından yayımlanan “Maden Kanunu’nun Geçici 45. Maddesinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar” sonrasında Muğla’daki termik santrallerin rezerv sahalarında kalan zeytin ağaçlarının taşınması süreci resmen başladı. Bu kapsamda Ankara Üniversitesi Teknokent bünyesinde bir Ar-Ge çalışması yürütüldü. Proje kapsamında ağustos ayında taşınan 9 zeytin ağacının bir ay sonra yüzde 100 oranında tuttuğu gözlemlendi. 

Zeytinler aynı gün içinde toprakla buluştu

Bu başarılı sonuçların ardından 151 zeytin ağacı bilim heyetinin belirlediği şekilde yeni yerlerine dikildi. Alanın hemen yanına 151 fidan daha dikilerek toplamda 302 zeytin ağacının bölgeye kazandırılması planlanıyor. Böylece zeytinler gelecek nesillere aktarılarak kalıcı bir miras haline gelecek.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya, taşıma sürecinin bilimsel standartlara uygun şekilde yürütüldüğünü belirterek şunları söyledi:
“Zeytinlerimizi koruyarak, budayarak taşıdık ve aynı gün yeni yerlerine diktik. Her bir ağacın koordinat bilgisi, gövde çapı, kök yapısı ve sağlık verileri kayıt altına alındı, dijital arşive işlendi. Bu sayede her ağacın gelişimi düzenli olarak takip edilecek”

“Hem santraller çalışsın hem zeytinlerimiz yaşasın”

Taşıma çalışmaları sırasında hazır bulunan Muhtarlar Danışma Kurulu üyeleri de sürecin şeffaf yürütülmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdi. Muhtarlar Danışma Kurulu Sözcüsü ve Karacaağaç Muhtarı Dursun Uysal, “Bize ‘Dalından, filizinden tutar mı, tutmaz mı?’ diyenlere seslenmek istiyorum. Muhtar arkadaşlarımla geldik ve yerinde gördük. Ar-Ge kapsamında taşınan ağaçlar hemen hemen 5 santimetre sürgün vermiş. Zeytinler bizim için önemli ama santralden de vazgeçemeyiz. Hem santraller çalışsın, istihdam olsun hem de zeytinlerimiz yaşasın. Maden ve zeytin bir arada mümkün” mesajı verdi.

Bölge halkı taşınan ağaçları yerinde gördü

Taşınma sürecinin ardından bölge halkı, yeni dikim sahasını ziyaret ederek zeytin ağaçlarını yerinde inceledi. Ziraat Mühendisi Muhittin Kayabaş, ziyaret sırasında budama teknikleri ve sulama planları hakkında bilgi verdi.
Köylüler de zeytinlerin taşınması ile ilgili görüşlerini belirtti. “Zeytin ağaçları yok oldu deniyordu. Biz geldik gördük; hepsi taşınmış, çok güzel olmuş” diyen Kalemköylü Ayşe Yılmaz “Bundan sonrası sulamasına kalmış, biz de sürecin takipçisi olacağız” diye konuştu.

İkizköylü Seda Şahin de bilim heyetine ve yürütülen çalışmaya olan güvenini vurguladı:  “Siz ağaçlarımız kesmiyorsunuz, mücadele edip dikiyorsunuz, kökünden söküp atmıyorsunuz, emek verip taşıyorsunuz. Bunları insanlara anlatın, kendileri de görsünler” 

Şenay Duman ise basında yer alan iddialara ilişkin “Buraya gelmeden önce biz de merak ediyorduk. Ağaçları söküp depoya kilitlediler diyenler oldu. Bugün yerinde gördük, zeytinler burada, toprakta. Hatta 1 ay önce taşınanların sürgün verdiğini gördük. Biz de ellerimizle su verdik. İçimiz rahatladı” ifadelerini kullandı.

Yerel basın: Türkiye için örnek model

Bu çalışma, enerji arz güvenliği sağlanırken zeytin varlığının korunabileceğini kanıtlayan Türkiye’deki ilk örneklerden biri olma niteliği taşıyor. Bilim insanlarının, saha ekiplerinin ve yöre halkının katılımıyla yürütülen süreç, gelecekte benzer projelere yol gösterici bir model oluşturuyor.