Kuzey Şili'nin Atacama Çölü'nde bulunan ve Calama kenti yakınlarındaki devasa Chuquicamata bakır madenindeki genişleme çalışmaları, bölgedeki tarihi yerleşim yerini adeta yok etti. Madenin açık ocak kazısının limitlerine ulaşmasıyla birlikte, üretim artık yer altı tünelleriyle sürdürülecek. Bu köklü değişim, kasabanın tamamen tahliye edilmesine yol açtı.
DEVASA MADEN ÇUKURU VE BOŞALAN KASABA
NASA Earth Observatory'nin paylaştığı uydu verileri, maden sahasındaki kazı alanının boyutlarının dudak uçuklattığını gözler önüne seriyor: 5 kilometre uzunluk, 3 kilometre genişlik ve tam 1 kilometre derinlik. Bu devasa çukurun yanı sıra, kaya birikim alanları ve tamamen boşaltılmış eski Chuquicamata kasabası da uydu görüntülerinde net bir şekilde görülüyor. Maden duvarlarında iş makinelerinin güvenli bir şekilde ilerlemesi ve malzeme düşmelerini engellemek amacıyla kademeli basamak yapısı kullanıldığı belirtiliyor. Maden kampı olarak kurulup zamanla evler, sosyal alanlar ve altyapı tesisleriyle gelişen eski Chuquicamata kasabası, maden çukuru ve dökümhane tesislerinin büyümesiyle sanayi alanının içine sıkıştı. Toz, dökümhane gazları ve maden atıklarının oluşturduğu olumsuz çevre koşulları ile operasyonel alan ihtiyacı, kasaba sakinlerinin yakındaki Calama kentine nakledilmesine neden oldu. Tahliyenin ardından yerleşim yerindeki binalar ve caddeler, kentsel işlevini tamamen yitirerek sessizliğe büründü.
ÜRETİM MODELİ DEĞİŞTİ, YER ALTINA İNDİ
Açık ocak derinliğinin artmasıyla yüzey ile dip arasındaki taşıma mesafeleri ve maliyetler yükselince, üretim modeli kökten değiştirildi. Yüzeydeki 5 kilometrelik krater muhafaza edilirken, bakır çıkarımı mevcut çukurun altındaki tüneller aracılığıyla devam edecek. Bu yer altı operasyonları için özel teknik düzenlemeler hayata geçirildi: Tünellerdeki ısı, toz ve gazların tahliyesi için sürekli hava sirkülasyonu sağlayan tesisler kuruldu. İş makineleri ve personelin dar alanlardaki hareketini kolaylaştırmak amacıyla planlı rotalar belirlendi; tavan, duvar ve hava kalitesi anlık olarak takip ediliyor.
