Tarih öncesi insanlar haftada sadece 15 saat mi çalışıyordu? Bildiğimiz her şey ters köşe!

İş hayatının yoğun temposu ve bitmek bilmeyen sorumluluklar karşısında pek çoğumuzun aklına gelen ilk şey, belki de büyük bir servet kazanıp her şeyi geride bırakmaktır. Ancak bu hayalin peşinde koşarken, binlerce yıl öncesine, avcı-toplayıcı atalarımızın yaşamına ışınlanmayı kimse düşünmez.

Mesai kavramı dün sabah icat edildi

Gerçek şu ki, bugün bildiğimiz anlamda mesai saatleri, maaşlar, bordrolar, iş-yaşam dengesi veya fazla mesai gibi kavramlar, insanlık tarihinin devasa zaman çizelgesinde aslında çok yakın bir zamanda, yani 'dün sabah' ortaya çıktı. İnsan evriminin yaklaşık 290.000 yıllık geçmişine baktığımızda, bugünkü 'istihdam' modelini andıran hiçbir şeye rastlanmıyor. Modern bir insanın ömrünün neredeyse üçte birini, yani yaklaşık 90.000 saatini çalışarak geçirmesine karşılık, atalarımızın hayatta kalmak için harcadığı zaman şaşırtıcı derecede azdı: Sadece bir part-time iş kadar.

Şok eden gerçek: Haftada sadece 15-20 saat çalışma

Antropologların farklı kıtalardaki tarım öncesi topluluklar üzerinde gerçekleştirdiği araştırmalar, ezber bozan bir gerçeği gün yüzüne çıkarıyor. Atalarımızın beslenme, barınma ve temel güvenlik gibi hayatta kalma faaliyetleri haftada yalnızca 15 ila 20 saat sürüyordu. Peki, geri kalan devasa zaman diliminde ne yapıyorlardı? Canları ne isterse onu! Tarih öncesi insanların her an 'öleceğim' korkusuyla yaşamadığı, aksine modern insandan çok daha fazla boş vakte ve yaratıcı uğraşlara sahip olduğu ortaya çıkıyor. Chauvet Mağarası'ndaki 30.000 yıllık at ve aslan çizimleri, Blombos Mağarası'ndaki 100.000 yıllık deniz kabuğu boncuklar veya Almanya'da bulunan 40.000 yıllık flüt, atalarımızın sadece estetik, anlam arayışı ve ruhunu beslemek için ne kadar zaman ayırdığını gösteren çarpıcı kanıtlardır. Sabahları sosyal bir kahvaltıyla başlayan günlerde saat kavramı yoktu, kimse tarafından yönetilmiyorlardı. Avlanmak her gün zorunlu değildi; o gün bir sepet örmek, alet bilemek veya sadece sohbet etmek tamamen kişisel tercihe bağlıydı. İnsanlık tarihinin en büyük avantajı olan 'İnatçı Takip' yöntemiyle avlanan atalarımız, terleme ve vücut ısısını dengeleme yetenekleri sayesinde avlarını aşırı ısınmaktan yere yığılana kadar takip ederlerdi. Av paylaşıldıktan sonra günün 'iş' kısmı sona ererdi. Öğleden sonraları ve akşamlar ise tamamen eğlenceye, bağ kurmaya ve dinlenmeye ayrılırdı. Paranın, polisin veya yazılı sözleşmelerin olmadığı bir dünyada hayatta kalmanın temel taşı ilişkilerdi ve insanlar sevilmek ile toplulukta kalmak için büyük zaman harcardı. Hatta uyku bile farklıydı; gece tek seferde değil, iki aşamalı olarak uyurlardı. Bu basit yaşam, kolay bir yaşam anlamına gelmiyordu zira vahşi hayvan tehdidi, zorlu hava şartları ve modern tıbbın yokluğu gibi acımasız gerçekler mevcuttu. Ancak atalarımızın yaşam tarzından çıkarmamız gereken en önemli ders, yaratıcı uğraşlara ve gerçek insan bağlarına vakit ayırmanın, insan olmanın temel bir gereksinimi olduğudur.