Bloomberg'in güncel gemi takip verilerine göre, Basra Körfezi'ne seyreden boş süpertankerlerin artan güvenlik endişeleri nedeniyle rotalarını değiştirdiği gözlemleniyor. Füceyre limanına yaklaşan en az 10 adet Çok Büyük Ham Petrol Taşıyıcısı (VLCC) ve birkaç Suezmax tipi geminin son günlerde hareketlerini durdurduğu ya da geri döndüğü rapor edildi.
Füceyre'deki geri çekilmenin etkileri
Tanker işletmecileri için önemli bir bekleme noktası olan ve su yoluna yaklaşma isteğinin bir göstergesi kabul edilen Füceyre'deki bu çekilme, bölgenin temel ihracat modelini de risk altına alıyor. Mevcut sistemde, büyük ham petrol taşıyıcıları Hürmüz Boğazı dışındaki güvenli sularda beklerken, mekik tankerleri boğazdan geçerek petrolü alıp büyük gemilere aktarıyordu. Bu mekanizmanın aksaması ve operasyon sürelerinin uzaması, sevkiyat hızını ciddi şekilde yavaşlatıyor.
Artan maliyetler ve küresel etkiler
Güvenlik riskleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklarla derinleşen tanker sıkıntısı, deniz nakliye maliyetlerini astronomik seviyelere çıkardı. ABD'den Çin'e bir süpertanker kiralamanın maliyeti 80 milyon dolara ulaşırken, bu rakam SpaceX Falcon 9 roketinin 74 milyon dolarlık fırlatma maliyetini geride bıraktı. Sektör temsilcileri, enflasyona göre ayarlanmış navlun oranlarının 1960'lardan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirtiyor. Afrika çevresini dolaşmak zorunda kalan gemiler, uzayan transfer süreçleri ve İran saldırıları nedeniyle tamire alınan tankerler küresel filonun kapasitesini daraltıyor. İkinci el tanker değeri ise geçen yıla göre %60 artışla 240 milyon dolara yükseldi. Bu durum, petrol üreticileri, rafineriler ve küresel enerji şirketleri için önemli bir mali yük oluşturuyor. Yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle Batı Afrika ham petrolü Çin'e indirimli satılırken, Shell gibi şirketler değişken kiralama giderlerinin bilançolar üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çekiyor. Artan navlun maliyetlerinin işleme marjlarını eritmesi durumunda, rafineriler ham petrol işleme hacimlerini düşürebilir ve bu da küresel enerji arzında yeni bir krizi tetikleyebilir.
Zelenskiy'den Rusya'ya ateşkes ihlali suçlaması
Bu gelişmeler yaşanırken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu ateşkes mutabakatına Rusya'nın uymadığını açıkladı. Zelenskiy, Rusya'nın yeni saldırılarla anlaşmayı ihlal ettiğini belirterek, Moskova yönetiminin taahhütlerini yerine getirmediğine dikkat çekti. Kiev yönetimi, sivil altyapıyı hedef alan bu hamlelerin diplomasi kanallarını ve sağlanan hassas dengeleri zedelediğini savunuyor.
